طرح توجیهی الکل خرما

معرفی طرح توجیهی الکل خرما

نخستین بار، ابوبکر محمدبن زکریای رازی پزشک و شیمیدان ایرانی از تقطیر شراب در قرع و انبیق ، ماده‌ ای بدست آورد که آن را الکحل نام نهاد؛ پس از مدتی ،” دکتر واندیک “آمریکایی واژه الکحل را به الکل (alcohol) تبدیل کرد. امروزه این ماده ، به نام اتیلن الکل ، الکل معمولی، الکل اتیلیک ، روح الخمر ، الکل شراب ، اتانول ، نتیل کربینول ، جوهر شراب ، الکل کشمش ، ئیدروکسیل و… مشهور است.

الکل ، آب گونه‌ ای است فرار ، بیرنگ ، با بوی ویژه و مزه سوزان ، رطوبت گیر و از آب سبکتر است. وزن ویژه یا جرم حجمی آن795,0 تا 8,0 ، در فشار متعارفی ، نقطه جوش آن 53,78 تا 5,78 درجه سانتیگراد و نقطه انجماد آن ، 114درجه سانتیگراد است. از اینرو ، آن را در دماسنجهایی که برای سنجش سرما بکار می‌رود، استفاده می‌کنند. الکل جامد در 130درجه سانتیگراد گداخته می‌ شود. قابلیت حل شدن اتیل الکل در آب بسیار زیاد است و به هر نسبت با آب مخلوط می‌شود. از آمیختن آب و الکل ، کمی گرما هم تولید می‌شود، الکل یکی از حلالهای بسیار خوب است ، ید ، کافور ، عطرها ، عسل و … را در خود ناپدید می‌کند. الکل به غیر از آب ، در اغلب حلالهای آلی محلول است .الکل خاصیت گندزدایی دارد و آلبومینها را منعقد می‌کند به طور کلی، زمانی که نام الکل به تنهایی به کار می‌رود، معمولاً منظور اتانول است که همان الکل گرفته شده از جو یا عرق یا همان مشروبات الکلی می‌ باشد که از تخمیر شکرها به دست می .آید و محصول مورد بررسی در این گزارش می‌باشد.

در شیمی به هر ترکیب شیمیایی که یک گروهِ هیدروکسیل متصل به کربن یک آلکیل داشته باشد، الکل گویند. فرمول کلی یک الکل ساده غیر حلقه ای 12CnH+n  است. در شیمی الکلها در شمار گروه مهمی از ترکیبهای شیمیایی هستند و در واکنشهای گسترده‌ای شرکت می‌ کنند و بسیاری از ترکیب‌های شیمیایی از آن ها به دست می‌ آیند. الکل بیشتر با صفت های مشخص کننده  ویژه خود میآیند مانند الکل چوب (که همان متانول است یا) ایزوپروپیل الکل. پسوند «ول» نیز در پایان نام شیمیایی همه الکلها می‌آید.

از خواص بسیار مهم الکلها که موجب کاربرد فراوان آنها در انواع صنایع گردیده است حلالیت بالا آنها میباشد ، با توجه به این که پیوند بین الکلها مانند آب، پیوند هیدروژنی است به هر اندازهای در آب حل می‌شود. همچنین با توجه به این که الکلها از یک سو بخشی آلی داشته و از سوی دیگر گروه هیدروکسید دارند بسیاری از مواد آلی را نیز حل میکنند . روشهای تهیه الکل بسیار متنوع میباشد که در ادامه به هریک بطور خلاصه اشاره می‌ کنیم:

• تهیه الکل از راه تخمیر

مخمر آبجو ، قارچی است که با جوانه زدن تکثیر می‌ کند، اگر این قارچ در مجاور یک ماده قندی تخمیر شود، موادی از خود خارج میکند که خاصیت آنزیمی داشته و موجب دگرگونی قند می‌شود. در بین قندها ، گلوکز به فرمول C6H12O6 است که تخمیر شده، الکل می‌ دهد (تهیه شراب).

• تهیه الکل از گلوکز

آنزیمی که عمل تخمیر گلوکز بوسیله آن انجام می گیرد، زیماز یا الکلاز نامیده می‌ شود. هر گاه آنزیم را به گلوکز اضافه کنیم، الکل و دی اکسید کربن یا گاز کربونیک بدست می‌آید.

• تهیه الکل از مواد نشاسته دار

برای تهیه الکل از مواد نشاسته دار مانند برنج ، گندم ، ذرت ، سیب زمینی ، آنزیمی به نام مالتاز ، مالت را به مالتوز تبدیل میکند. سپس مالتوز بوسیله هیدرولیز( آبکافت )به گلوکز تبدیل می گردد و گلوکز هم تخمیر حاصل میکند، گاز کربونیک و الکل می‌دهد (برای تبدیل مالت به مالتوز ، محیط باید اسید باشد).

• تهیه الکل از شراب

نخستین بار ابوبکر محمدبن زکریا رازی از تقطیر شراب در قرع و انبیق ، الکل را بدست آورد در. فرانسه اغلب الکل را از شراب آو بدست می .رند عمل تخمیر بر روی هگزوزها ( قند شش کربندار) انجام میگیرد، ولی چون در این قندها ماده اولیه گرانبها است، اغلب از چند قندی ها ( پلی ساکاریدها )مانند نشاسته ، سلولز و … به عنوان ماده اولیه بهره میگیرند. از دی ساکاریدها مانند ملاس کارخانههای قند و …هم به عنوان ماده اولیه میتوان برای تهیه اتیل الکل بهره گرفت.

• تهیه الکل از ساکاروز یا قند معمولی

ساکارز را آنزیمی به نام انورتاز (invertase ) یا انورتین  (invertine ) هیدرولیز (آبکافت) می‌کند و به گلوکز و لولز تبدیل می‌نماید. محلولهای الکلی که از تخمیر بدست میآید، از نظر مقدار الکل تفاوت دارند . روش مورد استفاده در تولید الکل از خرما در این گزارش نیز تخمیر و استفاده از مخمرها می‌باشد.

• تهیه الکل از راه سنتز
• تهیه الکل از اتیلن

 نخستین بار برتلو (Berthelot ) شیمیدان فرانسوی ، الکل را از اثر آب بر اتیلن به کمک اسید سولفوریک بدست آورد.

• تهیه الکل از استیلن

الکل را بطور عمده در صنعت از اثر احیا کردن (هیدروژن افزایی) استالدئید بدست میآورند و برای تهیه استالدئید از استیلن بهره میگیرند.

1-1- نام و کد آیسک الکل خرما

طبق اطلاعات بدست آمده از سایت بهین‌یاب وزارت صنعت، معدن و تجارت، محصول با کد آیسیک زیر تولید می شود.

1-2- شماره تعرفه گمرکی الکل خرما

بر اساس اطلاعات اداره گمرک شماره تعرفه گمرکی محصول طرح به صورت ذیل می‌باشد.

1-3- شرایط واردات الکل خرما

با مراجعه به کتاب مقررات بازرگانی خارجی کشور بر اساس قانون صادرات و واردات، محدودیتی برای واردات روغن هسته خرما وجود ندارد. این محصولات باید با استانداردهای ملی ایران منطبق باشد. همچنین ورود این محصول موکول به رعایت ماده 16 قانون نظارت بر مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی مصوب 1346 می باشد. ورود اقلام مشمول این فصل در صورتی که منع شرعی داشته باشند، ممنوع است. ورود اتانول (الکل اتلیتیک، هیدرواکسید) 100 درصد خالص با موافقت وزارت صنعت، معدن و تجارت پس از کسب نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مجاز می باشد.

1-4- بررسی استانداردهای موجود در مورد الکل خرما

بر اساس سامانه اطلاع رسانی سازمان ملی استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران استاندارد های زیر جهت تولید الکل خرما استفاده می شود.

1-5- بررسی و ارائه اطلاعات لازم در زمینه تولید داخلی و جهانی الکل خرما

قیمت انواع سرکه از جمله سرکه خرما نظیر سایر کالاها تحت تاثیر بازار عرضه و تقاضا تعیین می گردد. قیمت های مربوط به این محصولات با توجه به نوع محصولات، کیفیت محصولات ومشخصات آن دارای تنوع می‌باشد. پارامترهای مختلفی بر قیمت یک محصول تاثیر میگذارند که برخی از آنها در ذیل شرح داده شده است:

• قیمت مواد اولیه مصرفی که یکی از مهمترین هزینه های متغیر تولید می باشد و نقش عمده ای را در تعیین قیمت تمام شده محصول دارد.
• منطقه جغرافیایی احداث واحد به خصوص از لحاظ دسترسی به منابع تامین مواد اولیه و کانون های مصرف محصول، هزینه های مربوطه را تحت تاثیر قرار میدهد.
• نوع تکنولوژی مورد استفاده از طریق تاثیر بر سرمایه گذاری، کیفیت محصول تولید شده و میزان ضایعات و … بر قیمت فروش محصول موثر است.
• هزینه های نیروی انسانی مورد نیاز تاثیر مستقیم بر هزینه های متغیر تولید و قیمت تمام شده محصول دارد.
• ظرفیت تولید واحد بر روی قیمت فروش محصول موثر است به . این ترتیب که افزایش ظرفیت تولید از طریق سرشکن نمودن هزینه های سربار باعث کاهش قیمت تمام شده محصول میگردد.

با توجه به نکات مذکور، قیمت فروش محصول تولید شده علاوه بر اینکه باید هزینه‌ های تولید را تامین نماید، باید توانایی سهم‌گیری از بازار را داشته باشد. همچنین در صورتی که صادرات محصول تولیدی نیز مد نظر باشد، قیمت گذاری باید به نحوی باشد که رقابت با تولیدکنندگان خارجی امکان پذیر باشد.

1-5-1- بررسی قیمت‌ های داخلی الکل خرما

تعیین قیمت‌های محصولات الکل خرما در داخل کشور بیشتر به صورت رقابتی صورت می‌ گیرد. مهم‌ترین شرکت‌های تولید‌کنندهالکل خرما در داخل کشور در جدول 2 آورده شده است. همچنین متوسط قیمت فروش هر یک از محصولات در جدول 3 ارائه گردیده است.

جدول 2: شرکت‌ های تولید‌کننده الکل خرما داخل کشور

جدول 3: متوسط قیمت‌های قابل ارائه الکل خرما در بازارهای داخل

1-5-2- بررسی قیمت‌های جهانی الکل خرما

متوسط قیمت‌ های جهانی انواع الکل خرما مطابق جدول 4 می‌باشد.

جدول 4: قیمت‌های قابل ارائه محصولات در بازارهای بین‌المللی

1-6- موارد مصرف و کاربرد‌ های الکل خرما

الکل اتیلیک دارای کاربردهای متنوع در صنعت و پزشکی میباشد که در اینجا به موارد مهم آن اشاره شده است:

• الکل طبی

در حال حاضر الکل طبی دارای بیشترین مصرف در کشور میباشد ، که محصول مورد بررسی در این گزارش میباشد . این الکل با خلوصیت 96 یا 70 درجه تولید شده و در اختیار بازار قرار میگیرد. ذیلاً موارد مصرف عمده آن آورده شده است.

• تولید سرکه

سرکه مادهای است که از تخمیر اسیدی الکل تولید می گردد. سرکه دارای مصارف خوبی در صنایع غذایی و مصارف خانگی است.

• مصارف طبی

الکل دارای خاصیت بالای ضد عفونی است. بنابراین با استفاده از این خاصیت تجهیزات و ابزارآلات پزشکی با الکل مورد ضد عفونی قرار میگیرند از مصارف دیگر الکل در طب، استفاده در تزریقات و پانسمان میباشد.

• مصارف داروئی الکل

الکل دارای دو نوع کاربرد در صنعت داروسازی میباشد:

الف) استفاده بعنوان حلال

 الکل حلال اکثر مواد داروئی موجود در گیاهان و برخی مواد شیمیایی میباشد. از اینرو برای استخراج این مواد از بدنه گیاه و یا ترکیب ماده شیمیایی از الکل استفاده میشود

ب) استفاده بعنوان دارو

الکل بصورت مستقیم در فرمولاسیون ساخت برخی داروها کاربرد رددا .  مصارف آشامیدنی الکل در کشور های دیگر از الکل برای تهیه مشروبات الکلی استفاده میشود

• مصارف الکل صنعتی

موارد مصرف الکل صنعتی بسیار متنوع میباشد.

• مصرف الکل بعنوان ماده اولیه در تولید محصولات آرایشی

الکل در تولید انواع ادکلنها، عطرها، اسانسها و دیگر محصولات آرایشی دارای کاربرد است . اصلی ها ترین خاصیتی که سبب کاربرد الکل در این حوزه میگردد، خاصیت حلالیت آن میباشد . الکل انواع اسانس (ها در ساخت ادکلن و عطرها و) روغنها و موم (ها در ساخت انواع رژ لب، رژ گونه، ریمل و غیره) را در خود حل مینماید و پس از مصرف توسط مصرف کننده به واسطه دارا بودن قابلیت تبخیر در دمای پایین، تبخیر گردیده و از محیط خارج میگردد.

• مصرف الکل بعنوان ماده اولیه در تولید برخی محصولات بهداشتی

ترکیب الکل در برخی محصولات بهداشتی یکی دیگر از موارد مصرف الکل میباشند. از موارد نمونه این محصولات میتوان به شیشهشورها، براق کننده ظروف و جلا دهندهها اشاره کرد.

• مصرف بعنوان ماده اولیه تولید رنگها

الکل در فرمولاسیون ساخت برخی رنگها، لاک ها ها و جلا دهنده کاربرد دارد. الکل در این محصولات بعنوان حلال رزینهای مصرفی و همچنین محمل و حلال ها ده رنگ (Pigments) کاربرد دارد. علت استفاده دیگر الکل در این محصولات، ایجاد قابلیت پاک کردن سطوح به منظور افزایش چسبندگی رنگ یا لاک روی آن میباشد .

• تولید مشتقات الکل

الکل در تولید برخی محصولات صنعتی مشتق شده از آن کاربرد دارد. الکل بعنوان ماده اولیه در تولید این محصولات مورد استفاده قرار میگیرد:

اتیلن گلیکول (ضد یخ خودروها) کلرو فرم – استالدئیدها – اتیلن کلراید- بوتادین – دی اتیل‌اترها – پلی‌استرها- استن

• الکل سوختی

الکل سوختی در واقع همان الکل مطلق است که به منظور افزایش درجه اکتان بنزین (جایگزینی برای ماده افزودنی MTBE برای بنزین) و یا به منظور جایگزینی برای بخشی از بنزین مصرفی خودروها، مورد استفاده قرار میگیرد. الکل میتواند به طور غیر مستقیم و بصورت ماده اولیه ETBE یا MTBE بعنوان یکی از افزودنیهای بنزین بکار رود.