طرح توجیهی تولید روغن های صنعتی و هیدروکربن های سنگین و سبک

طرح توجیهی تولید روغن های صنعتی و هیدروکربن های سنگین و سبک

شرکت …… به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکننده های روغن های صنعتی و هیدروکربن های سبک و سنگین در کشور می باشد. در این بخش به مرور مفاهیم اولیه پرداخته شده است.

۲-۲- معرفی محصول

۲-۲-۱- هیدروکربن های سبک و سنگین

تولید هیدروکربن سبک و سنگین از جمله فعالیت‌های مهم در صنعت نفت و گاز است که تأثیر گسترده‌ای در اقتصاد جهانی دارد. هیدروکربن‌های سبک شامل گازهای طبیعی، مایعات گازی مانند پروپان و بوتان، و بنزین هستند، در حالی که هیدروکربن‌های سنگین شامل گازوئیل، نفت سنگین و قیر می‌شوند. این ترکیبات مهم در تولید سوخت‌ها، پلاستیک‌ها، لاستیک‌ها، مواد شیمیایی و سایر محصولات صنعتی استفاده می‌شوند.

هیدروکربن ها یک ترکیب آلی متشکل از کربن و هیدروژن است که اکثر آنها در نفت خام وجود دارند.هیدروکربن ها به دو دسته آلیفاتیک و آروماتیک تقسیم می شوند. برای تولید هیدروکربن ها پس از جداسازی نمک ها و اسیدها از نفت خام ، هیدروکربن ها را در دو دسته سبک و سنگین پالایش می کنند.هیدروکربن های سبک و سنگین حاصل از بلندینگ صرفا یک نام تجاری بوده که عموما از ترکیب مواد مشخص تا رسیدن به مشخصات مطلوب انجام می گردد. همچنین این هیدروکربن ها می توانند به عنوان یکی از سوخت های میان تقطیری پالایشگاهی با دامنه جوش ۱۵۰ الی ۴۰۰ درجه سانتی گراد قلمداد گردد.

هیدروکربن‌ها همچنین به دسته هیدروکربن سبک و سنگین طبقه‌ بندی می‌شود که در ادامه تشریح شده است.

۲-۲-۱-۱- هیدروکربن سبک

هیدروکربن‌های سبک به دسته ‌ای از هیدروکربن گفته می‌شود که دانسیته یا چگالی زیر ۰.۸ گرم بر سانتی‌مترمکعب دارد و معمولاً بین چهل تا دویست و هفتاد درجه سانتی‌گراد می‌باشد.

کاربردی که هیدروکربن سبک دارد این است که بیشتر به عنوان حلال به کار گرفته می‌شود و معمولاً برای تولید ترکیبات آروماتیک و بنزین با عدد اکتان زیاد به کار می‌رود. نکته‌ ای که درمورد هیدروکربن‌های سبک که بهتر است بدانید این می باشد که هیدروکربن‌های سبک زنجیره‌های پنج تا دوازده کربن دارند و تفاوت آن با سایر هیدروکربن‌ها برای همین است.

در مورد هیدروکربن‌ها می توانیم به شما بگوییم  که این هیدروکربن‌ها، به عنوان حلال به‌ کاررفته و همین طور ماده اصلی در صنایع شیمیایی و پتروشیمی می‌باشد که به عنوان خوراک برای تولید محصولات گوناگون پتروشیمی مثل رقیق‌کننده ها به شمار می‌رود و البته کاربردهای بسیار دیگری هم دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به مواد اولیه انواع الیاف مصنوعی، لاک، سوخت گرمایشی و انواع پلاستیک اشاره کرد.

لازم به ذکر است که هیدروکربن‌های سبک با به کار گرفتن از فرایندهای کاتالیستی، قابلیت تبدیل به بنزین‌های اکتان بالا و سوخت‌های نفتی مختلف را هم دارند.

مدل دیگر از هیدروکربن‌های سبک هم وجود دارد که ترکیبی از هیدروکربن‌های نه الی دوازده کربن پارافینی و آروماتیکی می‌باشد که از آن به عنوان حلال یا حتی به عنوان تینر رنگ استفاده می‌کنند.

این مدل حلال‌ها مایعاتی شفاف هستند که دارای بوی ملایم می‌باشد و از نظر ترکیبات شیمیایی پایدار بوده و هیچ‌گونه خوردگی ایجاد نمی‌کند؛ از آن‌ها به عنوان یک حلال در جاهای مختلف و همین طور چربی زدا هم استفاده می‌شود.

۲-۲-۱-۲- هیدروکربن سنگین

هیدروکربن سنگین یکی از سوخت‌های میان تقطیر می‌باشد که دارای کارکرد مناسبی در مشعل‌های خانگی و صنعتی و همین طور موتورهای درون‌سوز دیزلی دارد.

در مورد هیدروکربن سنگین باید به شما بگوییم که این ماده یکی از سوخت‌های میان تقطیر پالایشگاه نفتی به شمار می‌رود که ترکیبی از رزین و آلکیل دارد که با توجه به منشأ آن می‌تواند بخش قابل‌توجهی از نفت را شامل شود.

نکته‌ای در مورد هیدروکربن‌های سنگین وجود دارد که با توجه به استفاده زیاد از این مدل، معمولاً در زمان ارزیابی به جاهایی که می‌خواهند از آن استفاده شود توجه زیادی می‌کنند چراکه ممکن است برای محیط‌زیست و ذخایر آب خطرساز باشد.هیدروکربن‌های سنگین در مقایسه با هیدروکربن‌های سبک با نقطه جوش بالاتری هستند؛ به همین دلیل برای سوخت‌های سنگین و موتورهای درون‌سوز دیزلی و حتی به‌ عنوان روغن‌های روان‌کننده بیشتر استفاده می‌شود.

۲-۲-۲- روغن های صنعتی

صنعت پتروشیمی به عنوان یکی از مهمترین بخش ­های توسعه دهنده و ارزش افزا جایگاه مهمی در صنایع نفت و گاز دارد. این صنعت طولانی­ترین زنجیره تولید را به خود تخصیص داده است. ایران به دلیل در اختیار داشتن و دسترسی به مواد اولیه ارزان و فراوان، دارای فرصت مناسبی جهت سرمایه گذاری در این حوزه می باشد.

تاریخچه استفاده از روغن جهت روانکاری چرخ ها و ارابه ها به قبل از سال ۱۸۵۶ میلادی می رسد. در آن زمان از روغن های حیوانی و گیاهی جهت روانکاری استفاده می شد اما به دلیل مقاومت پائین و فساد پذیری استفاده از آنان محدود گشت. در سال ۱۸۸۳ پس از استخراج و پیشرفت صنعت نفت، در نحوه فرآیندهای تقطیر و تصفیه نفت خام پیشرفت هایی حاصل شد که تولید روغن های نفتی توانست جایگاه خود را در صنایع مختلف کسب نماید.

امروزه انواع مختلفی روغن موتور و روغن صنعتی با توجه به کاربردهای متفاوت تولید می شود.

برای تولید روغن صنعتی با کاربردهای مختلف و مشخصات معین، لازم است دو ماده اصلی به نام روغن پایه و مواد افزودنی با یکدیگر مخلوط شوند.

روغن پایه، ماده یی نفتی است که برای تهیه آن سه روش مختلف وجود دارد. این روش ها عبارت هستند از استفاده از برش مواد نفتی، تصفیه روغن های کارکرده و تولید به روش مصنوعی که امروزه به طور وسیع از روش برش مواد نفتی استفاده می شود. مواد افزودنی در واقع مواد شیمیایی با ترکیبات پیچیده ای هستند که با افزودن آنها به روغن پایه به مقدار مشخص، می توان مشخصه مورد استفاده را در روغن صنعتی ایجاد کرد یا خواصی از روغن صنعتی را بهبود بخشید..

۲-۲-۲-۱- روغن پایه

روغن پایه به روغنی گفته میشود به عنوان یک پایه برای روانکار محسوب میشود. پس از اضافه کردن مواد افزودنی به روغن پایه ،روانکار نهایی بدست می آید. روغن پایه ها از لحاظ حجمی مهمترین جز تشکیل دهنده روانکار ها میباشند و از لحاظ وزنی بطور متوسط بیش از ۹۵درصد فرمولاسیون یک روانکار را تشکیل میدهد.

بیشتر روغن پایه مصرفی در جهان امروزه از پالایش نفت خام بدست می آید. از آنجا که بخش عمده از روغن پایه های مورد استفاده در تولید روانکارها از منابع نفتی بدست می آید ،صنعت روغن پایه به عنوان قسمتی از صنایع نفتی بشمار میرود. ویژگی های روغن پایه بدست آمده از نفت وابسته به نوع نفت خام و چگونکی عملیات پالایش است.

روغن پایه های نفتی اجزا شیمیایی خود را چه مطلوب و چه نا مطلوب از نفت خامی که طی فرآیند پالایش بدست آمده است، به ارث میبرند. از آنجا که نفت خام حاوی ترکیبات مختلفی از قبیل هیدروکربنهای پارافینیک ،نفتنیک، آروماتیک و همچنین ترکیبات گوگرد دار میباشد، روغن پایه ها نیز متشکل از ترکیبات هستند.

عمده ی ترکیبات تشکیل دهنده روغن پایه های نفتی که روی خواص روغن نیز تاثیر می گذراند، ترکیبات پارافینیک ،نفتنیک و آروماتیک هستند .

فناوری روانکاری از زمان بسیار دور پیدایش آن ،بیش از ۳۰۰۰سال پیش ،تاکنون دستخوش مراحل تکامل بسیاری بوده است.هرچه این فناوری تکامل بیشتری می یابد،تاثیر کیفیت روغن پایه ها بر کیفیت و کارایی روانکار نهایی بیشتر میشود.با گذشت زمان وپیشرفت صنایع روانکاری ،صنعت روغن پایه ها از دیگر زیر شاخه های صنعت نفت جدا شده است.

طبقه بندی روغن های پایه:

همه روان کننده ها از یک روغن پایه تشکیل شده اند. به طور معمول، روان کننده ها از ۹۰٪ روغن پایه و ۱۰٪ مواد افزودنی تشکیل شده اند. موسسه نفت آمریکا (API) روغن های پایه را به پنج گروه طبقه بندی کرده است که با سطح اشباع، سطح گوگرد و شاخص ویسکوزیته مشخص می شوند.

• سطح اشباع

اشباع‌ها نوعی مولکول هستند که معمولاً در روغن پایه یافت می‌شوند. آنها به طور طبیعی در روغن پایه وجود دارند، اما در طول فرآیند پالایش سطوح بالاتری از اشباع به دست می‌آیند. اگر سطح اشباع بیشتر باشد، پیوند مولکولی روغن قوی تر است. این باعث افزایش مقاومت در برابر شکست و اکسیداسیون یا از دست دادن ویسکوزیته می شود.

• سطح گوگرد

گوگرد یک عنصر معدنی طبیعی است که در نفت خام وجود دارد. از آنجا که با اکسیژن واکنش نشان می دهد می تواند برای عملکرد روغن مضر باشد. همچنین می تواند به اگزوز دستگاه های پس از درمان آسیب برساند. علاوه بر این جنبه های منفی گوگرد، برخی از جنبه های مثبت نیز وجود دارد. گوگرد می تواند یک آنتی اکسیدان موثر باشد که پایداری اکسیداتیو را بهبود می بخشد. زمانی که میزان گوگرد کمتر باشد، خلوص آن بهتر است که احتمال خوردگی و اکسیداسیون را کاهش می دهد.

• شاخص ویسکوزیته

شاخص ویسکوزیته به تغییرات ویسکوزیته در مقایسه با دمای روغن اشاره دارد. ویسکوزیته در ۴۰ درجه سانتی گراد و ۱۰۰ درجه سانتی گراد اندازه گیری می شود. هنگامی که شاخص ویسکوزیته بالا باشد، تغییرات با اختلاف دما کمتر می شود. تمام روغن ها با کاهش دما ویسکوزیته افزایش می یابد و با افزایش دما ویسکوزیته کاهش می یابد.

انواع روغن های پایه و معیار گروه بندی آنها براساس استاندارد API ۱۵۰۹ است. این استاندارد،روغن های پایه را به پنج گروه تقسیم کرده است که سه گروه اول آن مستقیما حاصل پالایش برشی نفت خام بوده و عملا مینرال محسوب می شوند. اما، گروه چهارم شامل روغن های پایه سینتتیک (پلی آلفا اُلفین ها) بوده، و گروه پنجم به روغن های پایه ای اختصاص دارد، که ما در اینجا فقط روغن های پایه گروه II و III بررسی میکنیم.

• گروه II

روغن‌های پایه گروه دوم با استفاده از فرآیند تصفیه آب برای جایگزینی فرآیند تصفیه حلال سنتی ایجاد می‌شوند. گاز هیدروژن برای حذف اجزای نامطلوب از نفت خام استفاده می شود. این منجر به یک روغن پایه شفاف و بی رنگ با ساختارهای گوگرد، نیتروژن یا حلقه بسیار کمی می شود.

ساختار شیمیایی این گروه از روغن های پایه در زمینه اشباع از ۹۰ درصد فراتر رفته و مقدار گوگرد آنها نیز از ۰.۰۳ درصد پایینتر می رود. اما، بازه تغییرات شاخص ویسکوزیته آنها با گروه I یکی است. این تیپ از روغن ها با توسل به Hydrocracking تولید می شوند که نسبت به Solvent-Refining فرآیند پیچیده تری بوده و از آنجا که تمامی ملکول های هیدروکربن موجود در ساختار شیمیایی این گروه اشباع هستند، روغن های گروه II از مقاومت بهتری نسبت به اکسیداسیون برخوردارند. رنگ این دسته از روغن ها نیز روشن تر و شفاف تر بوده و قیمت بالاتری نسبت به گروه I دارند. البته این اختلاف قیمت چندان زیاد نیست.

• گروه III

روغن‌های پایه گروه III دوباره با استفاده از فرآیند گاز هیدروژن برای تمیز کردن نفت خام ایجاد می‌شوند، اما این بار این فرآیند شدیدتر است و در دما و فشار بالاتری نسبت به روغن‌های پایه گروه دوم استفاده می‌شود. روغن پایه به دست آمده شفاف و بی رنگ است اما دارای VI بالاتر از ۱۲۰ است. علاوه بر این، نسبت به روغن های گروه I در برابر اکسیداسیون مقاوم تر است.

قیمت روغن های پایه گروه III بیشتر از گروه I و II است. روغن های پایه گروه سوم توسط بسیاری از افراد فنی روغن های معدنی در نظر گرفته می شوند زیرا مستقیماً از پالایش نفت خام به دست می آیند. با این حال، این روغن‌ها توسط افراد دیگر برای اهداف بازاریابی به عنوان روغن‌های پایه مصنوعی در نظر گرفته می‌شوند، زیرا این باور وجود دارد که فرآیند سخت‌تر هیدروژن، ساختارهای روغن شیمیایی جدیدی را ایجاد کرده است که قبل از فرآیند وجود نداشتند. این ساختارهای هیدروکربنی جدید را سنتز (ایجاد) کرده است. بخش روغن های پایه مصنوعی را در این کتاب ببینید.

روغن های پایه گروه I، II و III اساساً منعکس کننده تحول در فناوری پالایش در ۷۰ یا ۸۰ سال گذشته هستند.

ساختار شیمیایی این دسته از روغن های پایه همانند گروه II است. با این تفاوت که شاخص ویسکوزیته آنها از ۱۲۰ فراتر می رود. روغن های پایه ای که قرار است در این گروه جای داده شوند باید شرایط سختتری از فشار و دما را طی فرآیند Hydrocracking پشت سر بگذارند. هدف از طولانی و سختتر کردن شرایط پالایش، استحصال روغنی خالصتر است. هرچند روغن های گروه III همچنان محصول پالایش نفت خام محسوب می شوند، اما گاه بدلیل مشخصات عملکردی خوبی که از خود به نمایش می گذارند در برخی منابع از آنها با عنوان هیدروکربن های سینتتیک یاد می شود.
ین دسته از روغن ­های پایه بالاترین عملکرد را در میان روغن‌های معدنی حاصل شده از نفت خام دارند. این گروه، از فناوری تولید Hydroprocessing بهره می ­برد و شاخص گرانروی آن­ها بالاتر از ۱۲۰ است. روغن‌های پایه گروه III که به روش هیدروکراکینگ شدید و یا هیدروایزومریزاسیون تولید می‌گردند خواصی بسیار نزدیک به روغن‌های سینتتیک گروه IV دارند.

 انواع روغن‌های پایه بر اساس تقسیم بندی API

با توجه به داده‌های جدول مشخص می‌شود با حرکت از گروه I به گروه III درصد پارافین‌ها بیشتر می‌شود. روغن‌های پایه گروه I با II متفاوت است و روغن‌های گروه III در مقایسه با این دو گروه به طور قابل ملاحظه‌ای دارای ناخالصی کم‌تری می‌باشند. روغن‌های گروه III به حدی خالص هستند که تقریبا بی‌رنگ می‌باشند. این گروه از روغن‌ها را روغن‌های نامتداول یا روغن‌های پایه دارای شاخص گرانروی بسیار بالا (VHVI) نیز نامیده می‌شوند.

گروه IV شامل همه‌ی پلی‌آلفااولفین‌ها می‌شود که به صورت خالص و همچنین مخلوط با روغن‌های پایه معدنی، برای بهبود شرایط روانکاری، به کار برده می‌شود. گروه V شامل همه‌ی روغن‌های پایه نفتنیک، روغن‌های پارافنیک با اندیس گرانروی متوسط و مایعات سنتزی مانند استرها، سیلیکون‌ها، پلی‌گلیکول‌ها و روغن‌های گیاهی می‌باشد.

۲-۲-۲-۲-روغن موتور (تصفیه اول)

روغن موتور خودرو، یک ماده روانه و روانکار است که به عنوان یک لوبریکانت در موتورهای خودرو استفاده می‌شود. این روغن در حفظ و بهینه‌سازی عملکرد موتور، کاهش سایش و اصطکاک قطعات داخلی، حفظ دمای مناسب و جلوگیری از آسیب به قطعات در اثر حرارت و فشار، اهمیت بسیاری دارد.

روغن موتور خودرو علاوه بر اینکه وظیفه حفاظت از قطعات را انجام می‌دهد، همچنین ویژگی‌هایی مانند پایداری حرارتی، پایداری اکسیداسیون، ویسکوزیته مناسب و خواص ضد افزودنی‌ها را دارا می‌باشد. این روغن‌ها با ترکیبات و افزودنی‌های مختلف تولید می‌شوند تا بهترین عملکرد و حفاظت را برای موتور خودروها فراهم کنند.

بازار روغن موتور خودرو در ایران به عنوان یکی از بازارهای پررونق و بالقوه در صنایع خودرو محسوب می‌شود. با توجه به تعداد بالای خودروهایی که در ایران در حال حرکت هستند، تقاضای بالایی برای روغن موتور خودرو وجود دارد و در نتیجه تولید این محصول، می‌تواند صرفه اقتصادی خوبی برای سرمایه‌گذاران داشته باشد.

همچنین، با توجه به اینکه بسیاری از محصولات روغن موتور خودرو در ایران وارداتی هستند، تولید این محصول می‌تواند باعث کاهش وابستگی به خارج از کشور و افزایش نرخ تولید داخلی شود. در نتیجه، برای سرمایه‌گذاران، تولید روغن موتور خودرو در ایران می‌تواند یک فرصت مناسب برای سودآوری باشد.

۲-۲-۲-۳- روغن دنده خودرو (گیربکس)

این روغن ها را به نام روغن اسکازین نیز می شناسند و از آن ها برای بهبود عملکرد قطعات دنده و گیربکس اتومبیل ها استفاده می کنند. گرانروی ناچیز این مواد صنعتی حتی در دمای پایین سبب استفاده های بالا از آن در عرصه های صنعتی شده است. جعبه دنده هایی با جنس فولاد و مس با استفاده از این روغن ها عملکرد بهتری داشته و استفاده مطلوب تری از آن ها به ارمغان می آورد.

تمام خودروهای تولید شده با موتور احتراق داخلی، از گیربکس جهت انتقال نیرو به محورهای محرک خودرو استفاده میکنند. داخل گیربکس قطعات و چرخ دنده های زیادی با یکدیگر در حرکت هستند و بین آنها اصطکاک زیادی وجود دارد. برای حل این مشکل و جلوگیری از حرارت بالای تولید شده توسط این قطعه، از روغن مخصوص استفاده میشود.

روغن واسکازین به منظور جلوگیری از اصطکاک و تولید گرما در گیربکس خودرو مورد استفاده قرار می گیرد که این روغن توسط برندهای مختلف و در گریدهای گوناگون وارد بازار میشود. با کارشناسان بهین صنعت یاب برای بررسی خلاصه طرح توجیهی تولید روغن گیربکس همراه باشید.

۲-۲-۲-۴- محصولات خاص روغنی

از جمله این روغن ها می توان به روغن تراش سینتتیک ، روغن هیدرولیک نسوز HFC ، وارنیش، کولانت، روغن هیدولیک HFDU، روغن ترانس کلاس |-|| ، ضدیخ ارگانیک با طول عمر بالای ۵ سال و … اشاره نمود.

۲-۲-۳- ضد یخ

ضد یخ، یک ترکیب شیمیایی شامل اتیلن گلیکول، بازدارنده های خوردگی، مواد ضد کف، رنگ و آب است که مخلوطی از آن با آب به عنوان پایین آورنده نقطه انجماد مایعات خنک کننده موتورخودرو به کار می رود.

ضد یخ همچنین به عنوان افزایش دهنده نقطه جوش آب در سیستم خنک کننده موتورهای درون سوز نیز به کار می رود که مخلوط ۴۰ تا ۷۰ درصد آن در چهار فصل سال مناسب است.

ضد یخ مایعی است سمی و مانند مونو اتیلن گلیکول به خودی خود بیرنگ و بی بو میباشد، در طول فرایند تولید یک مرحله افزودن اندیکاتور وجود دارد تا ضد یخ تولیدی به رنگ سبز مایل به آبی درآید و به این ترتیب از مایعات مشابه مانند آب قابل تشخیص گردد.

با توجه به عدم مصرف اتانول، اغلب ضد یخ های موجود، پایه اتیلن گلیکول و پروپیلن گلیکول دارند و بدین لحاظ طبقه بندی خاصی از نظر نوع ترکیبات وجود ندارد و تنها از نظر درصد ترکیبات تفاوتهایی در انواع ضد یخ وجود دارد.

بر خلاف اکثر محصولات مایع پتروشیمی، این ماده در شرایط محیط امکان انفجار آتش سوزی ندارد و به همین دلیل ایمنی انبار کردن آن بالا میباشد.

مونو اتیلن گلیکول به دلیل  داشتن OH در ساختمان خود به راحتی و به صورت ۱۰۰% در آب حل میشود و بر اثر مرور زمان دوفازی نخواهد شد.

ضد یخ چون به طور معمول در سیستم آب خنک کننده موتورهای ماشین کاربرد دارد و از طرفی مونو اتیلن گلیکول به شدت خورنده می باشد، در دمای بالا نزدیک سیلندر و حتی در داخل رادیاتور میتواند ایجاد خوردگی، سوراخ و پوسیدگی کند.

به همین علت از مواد ضد خورندگی (AntiOxidant) استفاده می کنند تا در مقابل اکسید شدن فلزات مختلف موجود در طول مسیر جریان آب خنک کننده، مقاومت ایجاد نموده و عمر آنها را کم ننماید.

این مواد به طور کلی به دو دسته آلی و غیر آلی تقسیم میشوند . مواد آلی مانند آمین ها، آمید ها، بنزوات ها، مرکاپتانها، تری آزول ها و مواد غیر آلی مانند برات ها، نیترات ها، فسفات ها، سیلیکات ها و کربنات ها میباشند.

۲-۳- کد آیسیک و تعرفه گمرکی

ISIC نوعی طبقه بندی استاندارد برای فعالیت‌های اقتصادی و تولیدی است. هدف اصلی ISIC فراهم کردن مجموعه‌ای از رده‌های فعالیتی است بطوریکه در آن بتوان موجودیت‌های اقتصادی را براساس نوع فعالیتی که انجام می‌دهند طبقه بندی کرد. وزارت صنایع و معدن و تجارت از این طبقه‌بندی برای دسته‌بندی فعالیت‌های صنعتی استفاده می‌نماید.

بر اساس پروانه بهره برداری صادره از سازمان صمت (بهین‌یاب) برای شرکت پایه گستر سهند، کد آیسیک محصولات طرح مطابق جدول ذیل می‌باشد.

جدول ۴: کدهای آیسیک طرح

۲-۴- کاربرد محصول

۲-۴-۱- روغن های صنعتی

روغن هایی پا یه ای که از پالایش نفت خام بدست می آید ویژگی های لازم برای استفاده در صنعت و یا خودرو را بطور کامل ندارد. از اینرو موادی به آن افزوده می شود تا بتوان ویژگی های مورد نیاز برای استفاده های خاص در صنعت و موتور را دارا شود. به این منظور به روغن های پا یه مواد افزودنی اضافه می شود که بهبود دهنده مشخصات مختلف روغن ها برای کاربرد های مورد نظر می با شد. برخی از این موارد به قرار زیر است:

• بهبود دهنده شاخص گرانروی
• ضد اکسیداسیون
• ضد سایش
• پایین آورنده نقطه ریزش
• ضد خوردگی و ضد زنگ زدگی
• ضد کف
• پاک کننده و معلق کننده

مواد افزودنی فوق به مقدار لازم بر اساس فرمول هایی که سازنده در نظر دارد برای رسیدن به آنچه استاندارد تعیین کرده است به روغن پایه اضافه میشوند. این عمل در واحدی به نام واحد مخلوط کنی (blending) انجام می شود .در نهایت طبق فرمول های مختلف می توان روغن های مختلف را برای مصارف گوناگون همانند انواع روغن موتور،روغن ژنراتور ،روغن هیدرو لیک ،روغن موتور دیزل ،روغن برای دستگاههاو….بدست آورد. روغن های صنعتی پایه را می توان مادر تمام روغن ها نامید.

۲-۴-۲- هیدروکربن ها

هیدروکربن‌های سبک موادی با دانسیته زیر ۸/۰ گرم بر سانتی‌مترمکعب در بازه‌ی دماییC۲۷۰°-۴۰ هستند که بیشتر به عنوان حلال و رقیق‌کننده‌ مورد استفاده قرار می‌گیرند. هیدروکربن‌های سبک شامل زنجیره­‌های ۵ تا ۱۲ کربنه‌ی هیدروکربن‌های نفتی می‌باشند و معمولا برای تولید ترکیبات آروماتیک و بنزین با اکتان بالا از طریق فرآیند اصلاح کاتالیستی در صنایع پتروشیمی استفاده می‌شوند. این هیدروکربن‌ها می‌­توانند به عنوان یک ماده‌ی اصلی در صنایع شیمیایی و پتروشیمیایی برای تولید الفین‌ها در واحد کراکینگ با بخار آب و همچنین به عنوان حلال به کار برده شوند. در تولید فرآورده‌های مختلف پتروشیمی از جمله حلال‌ها و رقیق‌کننده‌ها نیز به عنوان خوراک استفاده می‌شوند. کاربردهای متنوع دیگر این هیدروکربن‌ها شامل مواد اولیه انواع پلاستیک، الیاف مصنوعی و الکل‌های صنعتی، تولید جلادهنده‌ها و لاک‌ها، سوخت گرمایشی و پخت و پز (مشابه گاز مایع و نفت سفید) و بخش عمده تینرهای رنگرزی می‌باشد. علاوه بر این با استفاده از فرآیندهای کاتالیستی می‌توان آن‌­ها را به بنزین‌های اکتان بالا و سوخت‌های نفتی دیگر نیز تبدیل کرد.

نوع دیگری از هیدروکربن‌های سبک مخلوطی از هیدروکربن‌های ۹ الی ۱۲ کربنه‌ی پارافینی و آروماتیکی با دامنه تقطیر C۲۰۰°-۱۴۲ است. این ترکیبات به عنوان حلال یا به طور کلی به عنوان تینر رنگ مورد استفاده قرار می‌گیرند .این حلال‌ها مایعاتی شفاف به رنگ آب و دارای بوی ملایم و از لحاظ شیمیایی پایدار هستند و خوردگی ایجاد نمی‌کنند. از این هیدروکربن‌ها به عنوان یک حلال استخراج، حلال تمیز کننده، حلال چربی‌گیر از سطوح فلزات و حلال آئروسل‌ها، حلال خشک‌کن رنگ‌ها، حلال در چاپ پارچه، حلال واکس‌های مخصوص اثاثیه منزل، مبلمان، کف پوش‌ها، حلال لاک‌ها و محصولات آسفالت، واکس کفش و حلال خشک‌شویی استفاده می‌شود. اصلی‌ترین کاربرد هیدروکربن‌های سبک ۹-۱۲ کربنه در رنگ‌ها و لاک‌ها است و از رایج‌ترین حلال‌ها در صنعت رنگ و به عنوان حلال در تینرهای رنگ، لاک و الکل می‌باشد. همچنین، در دستگاه برشکاری الماس نیز نقش دارد و به همین دلیل به DIAMOND TURNING معروف است.

۲-۴-۳-ضد یخ

• ضد خوردگی

مهمترین دلیل استفاده از ضدیخ در رادیاتور خودرو خاصیت ضد خورندگی و از بین بردن اثرات و خاصیت اکسید شدن فلزات در مجاورت با آب می باشد. مهمترین مشکلی که در غیاب ضدیخ در موتور خودرو ایجاد می شود، خوردگی و پوسیده شدن قطعات موتور و سیستم خنک کننده می باشد.

• ضد جوش

جلوگیری از جوش آوردن موتور خودرو در شرایط کارکرد سخت موتور خودرو دیگر وظیفه ضدیخ/ ضدجوش خودرو می باشد.

• ضد یخ

یکی از مهم‌ترین وظایف ضد یخ، جلوگیری از یخ‌زدگی در ماه های سرد سال می باشد. یخ زدگی آب درون سیستم خنک کننده خودرو با توجه به افزایش حجم آب در زمان انجماد با توجه به قطعات فلزی خودرو، می‌تواند منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیری همچون ترک برداشتن دیواره بلوک سیلندر و ترکیدن رادیاتور شود. که ضد یخ با پایین آوردن نقطه انجماد آب، مانع از این امر می‌شود.

ویژگی های روغن گیربکس

مقاومت قابل توجه این مواد روغنی در برابر حرارت یک ویژگی مهم این محصولات به شمار می رود. به همین خاطر استفاده از آن ها در سیستم های فنی خودرو که در طول روز بارها با افزایش دما روبرو می شوند، میسر خواهد بود. مقاومت آن ها در برابر اکسید شدن نیز بر مزیت های استفاده از این روغن ها به شمار می رود. اکسید شدن روغن ها از مهمترین معضلاتی است که رانندگان و تعمیرکاران حرفه ای با آن مواجه می شوند و ممکن است پس از مدتی با ترک خوردن و یا از بین رفتن قطعات مواجه شوند.

 خاصیت ضد خوردگی و ضد سایش این محصولات نیز بر میزان استفاده از آن ها افزوده است. با استفاده از آن جعبه دنده اتومبیل شما به خوبی محافظت شده و دوام آن افزایش می یابد.

در نهایت بعضی از مدل های گیربکس ها از روغن به عنوان اهرم فشار تعویض دنده استفاده میکنند و روغن علاوه بر نقش خنک کنندگی و ضد سایشی در تعویض دنده ها نیز کمک میکند.