طرح توجیهی تولید تخته فیبر خام با چگالی زیاد | HDF

طرح توجیهی تولید تخته فیبر خام با چگالی زیاد | HDF

کشور ایران با وسعت ۱۶۵۰ کیلومتر مربع، بالغ بر ۸۰ میلیون نفر جمعیت را به خود اختصاص داده و دارای ذخایر قابل توجهی از انرژی و مواد معدنی لازم برای تولید انواع محصولات صنعتی می باشد. ایران دارای سواحل طولانی با آب های بین المللی و خلیج فارس بوده و در مرکز خاور میانه – آسیای غربی و آسیای میانه قرار گرفته است. بنابراین از موقعیت استراتژیک مطلوبی برخوردار می باشد. بعلاوه رشد جمعیت و افزایش آبادی کشور (خصوصاً جمعیت شهر نشین) نیاز به محصولات چوبی برای تکمیل (یا بعضاً ایجاد) واحدهای صنعتی، مسکونی و تجاری را افزایش داده و همچنین موقعیت جغرافیایی مناسب نیز از جمله ویژگی هایی است که برای توسعه صنعت ایران بسیار حائز اهمیت قرار گرفته است.

مصرف چوب و فرآورده های چوبی در جهان همواره در حال افزایش است. در سال های اخیر شاهد توسعه صنعت فرآرده های چوبی و افزایش مصرف محصولات چوبی خصوصاً در بخش تخته های فشرده چوبی بوده ایم.

انهدام منابع طبیعی جنگل ها که از آن به عنوان سرمایه ای غیر قابل بازگشت یاد می شود از دید دوستداران محیط زیست بدترین صدمه به محیط زیست می باشد این در حالی است که در اقصی نقاط دنیا درختان چوبی بزرگ (و قدیمی ) نسبت به گذشته نایاب تر می شوند و این امر، نشانه در معرض خطر قرار گرفتن جنگلها است . با کاهش درختان جنگلی و ضرورت حفظ محیط زیست لزوم استفاده بهینه از منابع چوبی در مصارف مختلف روزمره ضرورت اجتناب ناپذیری یافته است، بطوریکه اکثر دانشمندان در پی ارائه راهکاری نوین در این صنعت بمنظور ایجاد ارزش افزوده بالا و جلوگیری از تخریب درختان بیشتر برآمده اند . بازیافت ضایعات چوب و ترکیب آن با مواد و فرآورده های شیمیایی و ایجاد محصولی جدید با ارزش افزوده بالا یکی از مهمترین این اکتشافات بود که نه تنها موجب بهره وری اقتصادی شده است، بلکه از اثرات مخرب به سلامت محیط زیست بویژه خطر نابودی جنگلها نیز جلوگیری می نمود. این فرآورده ها که ” فرآروده های چوبی مرکب ” نامیده می شوند متشکل از مواد مختلف شامل تراشه های ناشی از ضایعات چوب در ترکیب با رزین چسب می باشند که خواص فیزیکی و مکانیکی نسبتا متفاوتی با چوبهای سخت (Solid Woods ) دارند. فرآوردهای چوبی مرکب (Composite wood Products ) نظیر نئوپان ( Particle Board یا Chip Board ) تخته فیبرمعمولی (Fiberboard ) ،تخته فیبر با دانسیته متوسط (Medium Density Fiberboard )، تخته چندلا(Plywood )، تخته چوب سخت (Hard Board ) و امثالهم صرفه نظر از ملاحظات تولید و هزینه در ترکیب با انواع روکشهای چوبی یا کاغذی مناسبترین محصولات برای برخی کاربردهای صنعتی نظیر ساختمان سازی، ساخت مصنوعات دکوری اداری و خانگی همچون مبلمان، کابینت، میز و صندلی و دیگر مصارف مرتبط هستند. در دهه های اخیر استفاده از این فرآورده ها، کاربردهای مهندسی فراوانی پیدا کرده واز لحاظ صنعتی اهمیت ویژه ای یافته اند. این امر حکایت از مطلوبیت این نوع محصولات در بازار های مصرفی دارد چرا که نسبت به چوب معمولی از مقاومت بالاتری و در برابر حرارت، رطوبت و استحکام مناسبی برخوردارند. کاغذ آغشته به ملامین، فرمیکا، روکش PVC و روکشهای چوبی چهار نوع روکش عمده اوراق فشرده چوبی موجود در بازار را تشکیل می دهند.

روکش‌های ملامینه جدیدترین نوع روکش ها هستند که قدمت حضور آنها در بازار ایران به ۶ الی ۸ سال می‌رسد. محصولات با روکش ملامینه در مقابل آب از مقاومت بیشتری برخوردارند.

موضوع مورد بررسی در طرح حاضر توجیه پذیری احداث خط تولید اوراق فشرده چوبی با انواع روکش می باشد. در این گزارش سعی بر آن گردیده تا بر اساس فرمت و ترتیب تعیین شده به بررسی دقیق شرایط بازار شامل بررسی میزان تولید اوراق فشرده چوبی روکش شده در سالهای گذشته و پیش بینی میزان تقاضا در کانونهای مصرف اوراق فشرده چوبی در سالهای آتی پرداخته شود. با این امید که در سرمایه گذاری در این صنعت گامهایی هر چند کوچک در جهت پیشرفت و توسعه صنعتی کشورمان برداشته شود.

شایان ذکر است که در طرح مذکور مقدار تقاضا برای محصولHDF  و سایر محصولات مشابه مورد محاسبه قرار گرفته است.

۲-۲- معرفی محصول

محصول مورد مطالعه در این طرح تولید تخته فیبر با چگالی زیاد HDF می باشد. اچ دی اف (HDF) مخفف واژه High Density Fiberboard است که جزء فرآورده های چوبی محسوب می شود و به روش خشک تولید می گردد.

تصویر ۱: تخته فیبر با چگالی زیاد (HDF)

HDF تخته فیبری با چگالی بالا است.  تخته HDF مانند تخته MDF است با این تفاوت که بسیار سخت تر و سنگین تر است و چگالی آن بالای ۸۰۰ کیلوگرم بر متر مربع است. این خاصیت HDF ها آن ها را برای ساخت کفپوش های لمینت بسیار مناسب می سازد. افزایش چگالی، باعث بالاتر رفتن قابلیت های ماشین کاری و سطح سازی (رنگ، روکش و…) شده و نیز خصوصیات مکانیکی و فیزیکی  را نیز بهبود می بخشد. تخته های HDF با توجه به اینکه تحت فشار بیشتری تولید می شوند، نسبت به سایر مدل ها نازکتر هستند. با این حال در برابر خمیدگی بسیار مقاومند. ضخامت این تخته ها معمولا بین ۳ تا ۸ میلی متر است.

از HDF در دفاتر و منازل مسکونی به عنوان پانل های دیواری، کابینت، تخته زیر کشوها (برای تحمل بارهای اعمالی به آن)، روکش درب ها، پرده های کرکره ای، کفپوش ها، پله ها، پله گرد، قفسه های صنعتی، میز کار، تخته شاسی، بسته بندی هایی که نیاز به استحکام بالا دارند و … استفاده قرار می شود. از این تخته های سخت به عنوان لایه نهایی رمپ های اسکیت سواری نیز استفاده می شود.

HDF  با دو روش خشک و تر تولید می شود. با استفاده از روش تر (روش میسون)، فقط یک طرف تخته صاف خواهد بود. در صورتیکه در روش خشک هر دو طرف تخته کاملا صاف است.

تصویر ۲:  تخته فیبر خام با چگالی زیاد HDF با روکش

۲-۲-۱- مزایای تخته های  HDF

تخته های HDF در مقایسه با تخته های MDF مقاوم تر هستند. با این حال بسیاری از نجاران ترجیح می دهند از تخته هایی که از چوب طبیعی ساخته شده اند، استفاده کنند چرا که به توانایی نگهداری میخ در چوب طبیعی اعتماد بیشتری دارند.

• چگالی آن بیش از ۸۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب است.
• این محصول دارای ترکیب ساخت یکنواخت در تمام جهات است که چگالی بالایی دارد. در یک حجم یکسان دانسیته بالاتری از MDF دارد.
• ضخامت ورق‌های آن بین ۳ تا ۸ میلی متر است، بنابراین نمی‌توان از آن به عنوان قرنیز یا روکوب استفاده کرد.
• از آن جایی که برای ساخت اچ دی اف از ضایعات چوب و خاک اره استفاده می‌شود می‌توان آن را دوستدار محیط زیست قلمداد کرد. با این حال برخی از کارخانه‌ها در ترکیب ساخت آن از فرمالدئید استفاده می‌کنند که می‌تواند از خود گاز سمی ترشح کند.
• با گرما منبسط و یا منقبض نمی‌شود، بنابراین از نظر ابعادی ثابت باقی می‌ماند.
• اگر در مجاورت رطوبت بسیار زیاد قرار بگیرد و یا با آب برخورد کند، متورم شده و از بین می‌رود.
• HDF نسبت به چوب و تخته سه لا دارای قیمت مقرون به صرفه است اما بسیار گرانتر از ام دی اف هست.

۲-۲-۳- مقایسه اچ دی اف و ام دی اف

در جدول زیر تفاوت HDF با MDF را مشاهده می‌کنید. همانطور که می‌بینید، این دو ورق از نظر ترکیب ساخت مشابه هستند و تفاوت اصلی آنها در تراکم و ضخامت آنها است.

جدول ۵: مقایسه HDF با MDF

۲-۳-کاربردهای HDF

HDF با دارا بودن تمام امکانات تزئینی و نیز مقاومت مناسب روکش ملامینه در برابر رطوبت، آب،‌ حرارت،‌ سایش و … دامنه وسیعی از کاربردهای متنوع، همچون مبلمان اداری و منزل، درها و بدنه کابینت، لوازم اتاق خواب و تخت خواب، مبلمان بچه، مبلمان و لوازم دستشویی و حمام،‌ روکوب دیوار،‌پارتیشن و … استفاده کرد. در واقع می‌توان گفت پرکاربردترین نوع روکش ها نوع ملامینه می‌باشد و از نظر قیمت نیز بسیار مناسب و قابل رقابت با سایر انواع روکش ها می‌باشد.

پانل های HDF دارای وزن مخصوص بین ۵/۰ تا ۸۸/۰ بوده و برای کاربردهای ساختمانی و غیر ساختمانی بسیار استفاده می شود. در سال های اخیر، در صنعت HDF تغییرات زیادی رخ داده است. تولید فرآورده های HDF به شدت در حال افزایش است و کارخانجات جدیدی در سرتاسر جهان برای تولید این محصول احداث شده است. HDF بطور گسترده در ساخت مبلمان مونتاژ شده و مونتاژ نشده، کشو ها، قطعات دکوراتیو و کابینت سازی مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین امروزه به جای تخته لایه نازک و تخته فیبر فرایند تر، از HDF در ساخت رویه های درب استفاده می شود.

در ادامه به تشریح هر یک از کاربردهای HDF می پردازیم

• کفپوش اچ دی اف

یکی از کابردهای ورق اچ دی اف استفاده به عنوان کفپوش چوبی با روکش لمینت است، زیرا استحکام و سختی بالایی دارد. همانطور که قبلاً اشاره شد، تمام سطوح این نوع کفپوش باید به خوبی روکش شود و مرکز آن هرگز در معرض دید قرار نگیرد، زیرا حتی کمی رطوبت می‌تواند باعث متورم شدن آن شده و کفپوش را از تراز خارج می‌کند. به همین دلیل است که کفپوش‌های چوبی را هرگز نباید با آب زیاد پاک کنید و فقط باید با یک پارچه مرطوب تمیز شوند.

• رویه درب اچ دی اف

یکی از کاربردهای آن استفاده به عنوان رویه درب مخصوصاً در درهای ضد سرقت است. اچ دی اف مقاومت بالایی در برابر ضربه و سایش داشته، بنابراین در مکان‌هایی که تردد بالا دارند می‌توان از این نوع رویه درب استفاده کرد. قیمت تمام شده آن در مقایسه با رویه درب ملامینه بسیار بالاتر است.

• کابینت آشپزخانه

HDF همانند MDF انتخابی مناسب برای کابینت است. وقتی روکش مناسبی روی آن قرار بگیرد به گونه ای که کاملاً پوشیده شود، مقاومت بالایی در برابر گرما داشته و نیز در برابر رطوبت خوب عمل می‌کند. انواع ورق اچ دی اف با روکش‌های لمینت مات و براق و نیز شیشه ای را می‌توانید خریداری کنید.

• کمد لباس

این ورق انتخاب مناسبی برای ساخت چارچوب، کشو، درب‌های کرکره ای و قفسه‌های داخلی کمد لباس‌های دیواری است. با توجه به تنوع بالای طرح و رنگ، شما انتخاب‌های متعددی برای استفاده از اچ دی اف به عنوان درب کمد خواهید داشت. همچنین می‌توانید آینه‌هایی بر روی درب نصب کنید تا کمک کند فضای اتاق بزرگ تر به نظر بیاید.

• پنل دیوار

ورق‌های HDF روکش دار و شیار دار را می‌توان به عنوان پنل‌های دیواری دکوری استفاده کرد. همچنین می‌توانید از آن به عنوان یک پارتیشن برای جدا کردن دو بخش اتاق از هم استفاده کنید. به علت اینکه اچ دی اف عایق صوتی بسیار خوبی است، از آن در دیواره سینماهای خانگی و اتاق‌های موسیقی استفاده می‌شود.

۲-۴- کد آیسیک محصول

تقسیم بندی آیسیک طبق تعریف عبارت است از طبقه بندی و دسته بندی استاندارد بین المللی فعالیتهای اقتصادی. این دسته بندی با توجه به نوع صنعت و محصول تولید شده به هر یک کدهای دو، چهار و هشت رقمی اختصاص داده می شود. در این بخش کد آیسیک مرتبط با محصول طرح معرفی می شود که در جدول زیر ارائه شده است :

جدول ۶: کد آیسیک محصولات طرح

۲-۵- بررسی و ارائه استانداردهای بین المللی (جهانی) و ملی محصول

استانداردهای مرتبط با HDF با استناد بر سازمان ملی استاندارد ایران مطابق جدول زیر می باشد:

جدول ۷: استانداردهای ملی محصول (ماخذ: سایت سازمان ملی استاندارد ایران)

۲-۱۰- عرضه

در ادامه میزان تولید داخلی محصول و واردات آن مورد بررسی قرار گرفته است.

۲-۱۰-۱-تولید داخلی

در زیر به بررسی میزان واحد های فعال در تولید MDF و HDF پرداخته شده است. این واحد ها بر طبق کد آیسیکی است که در ابتدای طرح برای محصول ذکر گردیده است. مطابق آمارهای وزارت صنعت معدن و تجارت، واحد سنجش برای این برخی از واحدهای تولید کننده بر حسب متر مکعب است. اما به دلیل اینکه در کل طرح این محصول بر حسب متر مربع حساب شده است، بنابراین متر مکعب به متر مربع تبدیل شده است. (هر متر مکعب برابر است با m²۶۰ ) لذا مقدار تولیدات این محصولات در سال ۱۴۰۱ به شرح زیر می باشد.

این در حالی است که با توجه به کد های آیسیک دسته بندی شده در وزارت صنعت، معدن و تجارت واحدهای تولید کننده انواع فیبر که شامل انواع نئوپان، انواع ام دی اف، اچ دی اف و … می شود در این کد های معرفی شده تجمیع شده اند که در جدول زیر آمار تمامی واحد های موجود به شرح زیر ارائه شده است.

جدول ۸: مقدار ظرفیت اسمی تولید انواع فیبر در سال ۱۴۰۱ (مترمربع)