طرح توجیهی ظروف یکبار مصرف

معرفی طرح توجیهی تولید ظروف یکبار مصرف پلی اتیلن (PE) | پلی پروپیلن (PP) | پلی استایران (PS)

محیط اطراف انباشته از پلاستیک شده است، هر کاری که انجام می دهیم و هر محصولی را که مصرف می‌ کنیم، از غذایی که می‌ خوریم تا لوازم برقی به نحوی با پلاستیک سروکار داشته و حداقل در بسته بندی آن از این مواد استفاده شده است.

گذر زمان و پیشرفت صنایع از یک سو، ارتقاء سطح فرهنگ جوامع و افزایش تقاضا برای کالاهای بهداشتی از سوی دیگر باعث شده‌ اند که امروزه انواع ظروف یکبار مصرف جزو لوازم جدایی ناپذیر زندگی روزانه ما شوند. ظروف یکبار مصرف در اشکال، اندازه‌ ها و کیفیت های متعدد ما را در محاصره خود قرار داده‌ اند.

از طرفی توجه به بهداشت عمومی و جلوگیری از انتقال بیماری ها، گسترش مراکز فروش و ارائه انواع اغذیه و خوراکی‌ های مختلف و لزوم صرفه جویی هرچه بیشتر در وقت (شستشو و ارائه مجدد ظروف) استفاده از ظروف یکبار مصرف را اجتناب ناپذیر ساخته است. ظروف مذکور عمدتاً جهت بسته بندی های مختلف مثل مربا، عسل و ماست، خامه، بستنی، نوشابه و شیرینی و غذا و … مورد استفاده قرار می‌ گیرند. ظروف یکبار مصرف وظیفه مهمی را در افزایش سطح بهداشت عمومی بازی می کنند.

شکل ظاهری این ظروف تا اندازهای با سلیقه تولیدکننده و امکانات فنی قالب‌ ساز تغییر می یابد ولی عمدتاً اندازه و ابعاد موجود در بازار مبنای کار تولیدکننده می باشد.

برای بسته‌ بندی این نوع ظروف پلاستیکی، بسته‌ بندی اولیه و ثانویه لازم است. بسته بندی اولیه بدین ترتیب می‌ باشد که تعداد ظروف مورد نظر در کیسه‌ های پلی اتیلنی مخصوص گذارده می‌ شوند. بدین ترتیب از نظر نفوذ ذرات گرد و غبار و آلوده کننده‌ های موجود در هوا و نشست آنها بر روی ظروف جلوگیری می‌ شود.

آنگاه نظر به شکنندگی و عدم مقاومت در مقابل ضربه ظروف یکبار مصرف و تغییر شکل ظاهری آنها از کارتن‌ های مقوایی جهت چیدن کیسه‌ های پلی اتیلنی حاوی ظروف استفاده می‌ شود و سپس به بازار مصرف ارائه می‌ گردد.

ظروف یکبار مصرف از پلیمر های مختلفی تولید می شوند که اگر تولیدکنندگان و مصرف کنندگان این ظروف از آگاهی لازم در مورد آنها برخوردار باشند، استفاده از آنها برای مصارف خاص مانعی ندارد، زیرا استفاده نادرست از این ظروف می تواند باعث آزاد شدن مواد آلی و ترکیبات شیمیایی موجود در ظروف به داخل مواد غذایی شود که این مساله می تواند سلامت مصرف کننده را به خطر بیندازد.

به همین دلیل ظروف یکبار مصرف سفید رنگ و فوم دار برای مواد غذایی سرد، گرم و مرطوب مناسب بوده ولی نباید برای مواد غذایی داغ استفاده شود. مثلاً استفاده از این ظروف برای پیتزایی که در دمای 140 درجه سانتی‌ گراد طبخ می‌ شود، توصیه نمی‌ شود

ظروف یکبار مصرف از پلیمرهای مختلفی تولید می شوند:

• پلی اتیلن با دانسیته بالا
• پلی پروپیلن
• پلی استایرن

هر کدام از این مواد اولیه خصوصیات ویژه ای در محصول ایجاد می کنند. برای نمونه برای بسته بندی و نگهداری روغن، سرکه و محصولات لبنی همچون شیر، دوغ و ماست، همچنین مواد غذایی گرم و مرطوب از ظروف پلی اتیلن سفید رنگ استفاده شده و ظروف پلی پروپلین سفید رنگ نیز برای بسته بندی محصولات لبنی همانند ماست، خامه و پنیر و مواد غذایی گرم و مرطوب مناسب می باشد.

پلی اتیلن و پلی پروپیلن به صورت صفحه اکسترود شده و در دسترس هستند اما شکل دهی (قالب‌گیری) آنها مشکل است. زیرا گرمای ویژه بالا در آنها (که منجر به کاهش سرعت گرم کردن می شود) همراه با سرعت انتقال حرارت پائین شان، باعث می شود در قالب‌ گیری با مشکل مواجه شویم.

اشکال دیگر این پلیمرها به دلیل قابلیت کریستالی شدن آنها می باشد. دمایی که پلی پروپیلن و پلی اتیلن در آن دما شکل پذیر می شوند خیلی پایین تر از نقطه نرمی آنها نمی باشد و به همین دلیل صفحات آنها سست شده و در قالب‌ گیری مشکل ایجاد خواهد شد. در ضمن پلی پروپیلن به دلیل خاصیت کریستالی در طول فرآیند تولید ظروف، شفافیت خود را نیز از دست می دهد.

به دلیل شکنندگی PP و HDPE تقریباً تمامی تولیدکنندگان از PS استفاده می‌ کنند و دو ماده دیگر کمتر مورد استفاده قرار می‌ گیرند.

2-2- محصولات طرح توجیهی ظروف یکبار مصرف

عمده محصولات تولید طرح شامل ظروف یکبار مصرف غیر اسفنجی شامل انواع لیوان، پیاله، کاسه، دیس، بشقاب، کارد، قاشق و چنگال از جنس پلی‌ استایرن، پلی پروپیلن و پلی اتیلن می‌ باشد که در ذیل تصاویر نمونه محصولات آورده شده است.