طرح توجیهی پودر ماهی

معرفی طرح توجیهی پودر ماهی

در این گزارش شده است که به مراحل طراحی کارخانه پودر و روغن ماهی پرداخته شود. طرحی که به منظور تولید پودر ماهی به عنوان محصول اصلی و روغن ماهی به عنوان محصول فرعی مورد ارزیابی قرار میگیرد تا امکان تولید آن بر اساس اطلاعات در دسترس بررسی شود. اطلاعاتی که عموما تحقیقاتی بوده و از منابع مختلفی از جمله وزارت صنایع، اداره گمرک، سازمان شیلات و همچنین مقالاتی که توسط سازمان های تحقیقاتی بین المللی از جمله FAO (سازمان خوار و بار جهانی) و IFF0( سازمان جهانی پودر ماهی) و FIN(شبکه بین المللی پودر ماهی) بدست آمده است.

 معرفی و شناخت محصول

پودر ماهی عبارتست از محصول جامد فرآوری شده ای که از آبگیری، پختن، جداسازی، خشک کردن و آسیاب ماهی یا ضایعات آن به دست می آید. پودر ماهی دارای سطح بالایی از اسیدهای آمینه اصلی نظیر لیسئین است که در تولیدات دانه ای که غذای اکثر حیوانات است کم یافت می شود و همچنین دارای اسید های آمینه میتونین و سیستئین با محتوا و قابلیت هضم و ارزش غذایی بالا می باشد. به علاوه شامل ویتامین های دسته B نظیر B12 و B2 ، کولین، نیاسین، اسید پانتوتیک و ریبوفلاوین، و یک منبع خوب برای کلسیم، مس، آهن، فسفر و مقدار ناچیزی از مواد معدنی دیگر می باشد

تاریخچه پیدایش محصول پودر و روغن ماهی هزاران سال است که توسط تمدن های مختلف مصرف می شود بعنوان مثال در کشور های شمالی، از روغن ماهی بعنوان سوخت برای روشنایی چراغ ها استفاده می شد. نروژی ها از حدود ۸۰۰ سال قبل از میلاد مسیح روغن ماهی تولید می کرده اند و از آن در برهه های مختلف استفاده های متفاوتی از قبیل استفاده بعنوان کرد و یا غذای حیوانات می کردند. در ژاپن پودر و روغن ماهی تا مدتها بعنوان یک غذای اصلی در سفره انسان ها حضور داشت.

در اوایل دهه اول قرن بیستم، ماهی “منهدن – Menhaden” در آمریکا صید می شد و با نیروی وزن سنگ، روغن ماهی پخته را استخراج می کردند و از باقی مانده آن بعنوان کود بهره می بردند. در دهه پنجم قرن نوزدهم، یک پرس حلزونی برای پرس ماهی پخته شده ساخته شد که بعد ها نوع هیدرولیک آن جایگزین شد. در همین زمان بود که روغن ماهی بعنوان ماده شیمیایی اصلی در تهیه رنگ های روان سازها، روغن های آرایشی، صابون و جوهر و … استفاده می شد.

روغن ماهی جایگاه خود را در غذای انسان با آمدن روغنهای گیاهی خوراکی در اواسط قرن بیستم از دست داد.

پودر ماهی در کشورهای اسکاندیناوی در سالهای بسیار دور قبل از آن که ماهیت غذایی آن شناخته شود بعنوان غذای دام و طیور استفاده می شد. بعد از جنگ جهانی دوم، استفاده از پودر ماهی بعنوان منبع اصلی پروتئین در صنعت دامپروری شدت یافت و از همین زمان، صنعت دامپروری مدرن آغاز شده در سالهای اخیر با توسعه پرورش آبزیان، پودر و روغن ماهی بعنوان افزودنی های غذای آبزیان مورد استفاده قرار می گیرند.

عمر مفید محصول

یکی از مهمترین ترکیبات پودر ماهی پروتئین آن است که پروتئین در ترکیبات خود دارای نیتروژنی است که به مرور زمان آزاد شده و باعث از بین رفتن پروتئین می شود. بنابرین در شاخص های تقسیم بندی پودر ماهی از نظر تازگی، TVN (ازت آزاد شده) معیار قرار می گیرد. بهتر است که پودر ماهی مدت کمی پس از تولید مصرف شود. در غیر این صورت با آزاد شدن ازت به مرور زمان از کارایی این محصول کاسته می شود. از طرفی چربی های موجود در پودر ماهی در مجاورت هوا اکسید شده و باعث خرابی پودر ماهی و پیدایش قارچ ها و کپک ها می شود، لذا برای جلوگیری از این امر که به مرور زمان پس از تولید رخ می دهد در قسمتی از خط تولید به پودر آنتی اکسیدان افزوده می شود که ماندگاری محصول را تا | یک سال افزایش می دهد. با توجه به شاخص TVN و معضل اکسید شدن چربی ها عمر مفید برای محصول حداکثر یک سال می باشد. گرچه قاعده “هرچه تازه تر، مقوی تر” برای پودر ماهی نیز صدق می کند

نام و کد محصول (آیسیک ۳)

نام تجاری محصول: عنوان تجاری این محصول در ایران همان پودر ماهی است. اما در دنیا این محصول را با نام Fish meal (خوراکی تهیه شده از ماهی) می شناسند که تقریبا در تمامی دنیا با این عنوان مبادله می شود. روغن ماهی نیز همین عنوان را در ایران و دنیا دارد (Fish Oil). اما به خاطر اینکه با روغنی که از کبد ماهی گرفته می شود تمییز داده شود، آن را تحت عنوان ( Fish body oil) نیز بیان می کنند.