طرح توجیهی تولید پریفرم و بطری PET

معرفی طرح توجیهی تولید پریفرم و بطری PET

پلی اتیلن ترفتالات معروفترین و پرمصرفترین پلی استر گرما نرم خطی است که از سال ۱۹۷۷ به این طرف وارد بازار مواد پلیمری شده و به سرعت کاربردهای فراوانی در صنعت و مصارف خانگی پیدا کرده است.

از جمله این کاربردها میتوان به ساخت بطری نوشابه‌های گازدار، فیلم عکاسی، نوارهای مغناطیسی صوتی و تصویری، دیسکتهای کامپیوتر، فیلمهای بسته بندی مواد غذایی، الیاف مصنوعی جهت پوشاک، پتو و دهها کاربرد دیگر اشاره نمود.

اما از این میان، رشد وسیع این ماده در صنایع بطری نوشابه چشمگیر است. رمز موفقیت PET در این صنعت، چقرمگی، شفافیت، قدرت شکل گیری و جهت گیری زنجیرها، عدم تأثیر گذاری بر روی مزه و طبیعت غیر سمی آن است. علاوه بر این بطریهای نوشابه PET سبک، ارزان و قابل بازیافت می‌باشند.

ویژگیهای بطری پت وابسته به کیفیت ماده اولیه آن دارد. PET در مقابل قلیا و اسید رقیق مقاومت خوبی دارد، اما مقاومت آن در برابر اسیدها و بازهای غلیظ کم است. در برابر چربی ها و روغن ها نیز مقاومت خوبی از خود نشان می‌دهد.

پلیمر PET با ویسکوزیته ذاتی ( Inherent Viscosity) حدود ۶/۰- ۵/۰ به روش پلیمریزاسیون پیوسته مذاب تولید می شود. در ادامه PET به شکل میله (rod) اکسترود شده و به قطعات کوچکتر

(چیپس) بریده می شود که پلیمر اصلی برای ساخت الیاف پلی استر، فیلم و رزین مهندسی است و تحت نام پلیمر فاز مذاب (Melt Phase) یا چیپس PET شناخته می‌شود

برای تولید بطری PET ،رزین جامد PET به روش قالب‌گیری تزریقی به شکل بطری پیش فرم در
می‌آید. سپس تا دمای قالب‌گیری بادی گرم شده و وارد قالب مخصوص می‌شود. در مراحل بعد هوای فشرده
وارد قالب شده و مواد را به دیواره قالب می‌فشارد و همزمان بوسیله میله‌های مخصوص در دو جهت کشیده
می‌شود(Molding Blow Oriented Biaxially .(در نهایت محصول سرد شده و بطری از قالب خارج
می‌گردد. بطری ساخته شده با این روش در جهت شعاعی نسبت به جهت محوری، آرایش یافتگی بیشتری
دارد، بطوریکه استحکام ضربهای و ترکیدگی آن در این جهت بیشتر است و بطری در هنگام ضربه یا فشار
خرد نشده و نمی‌شکند.

همچنین بطری PET خزش(Creep (پائینی دارد، چقرمه است و دی اکسید کربن، آب و اکسیژن
براحتی از آن عبور نمی‌کنند. بالا بودن خواص مکانیکی ذکر شده این اجازه را می‌دهد که دیواره بطری نازک
باشد و برای ساخت بطری با کارایی مطلوب پلیمر کمتری مصرف گردد. PET جامد باید بسیار خشک باشد
(درصد رطوبت کمتر از ۰۰۵/۰ ( %تا از هیدرولیز آن جلوگیری شده و خواص فیزیکی و مکانیکی آن نیز حفظ
گردد.
PET براقیت و شفافیت عالی دارد، ضمن آنکه نسبت به بطریهای شیشه‌ای در وزن هر بطری بطور
قابل ملاحظه‌ای صرفه جویی می‌شود.
از آنجائیکه حمل و نقل بطریهای PET مشکل می‌باشد، بنابراین این محصولات را بصورت پریفرم یا
پری پت جابه جا می‌کنند.
در واقع پریفرم محصولی است که در مرحله قالب‌گیری دمشی تبدیل به بطری PET می‌گردد

نام و کد محصول
محصولات این واحد شامل انواع پریفرم و بطریهای پت بوده و طبق لوح فشرده وزارت صنایع به ترتیب
دارای کدهای ISIC ۲۵۲۰۱۳۹۷ و ۲۵۲۰۱۳۹۴ می‌باشد.

شماره تعرفه گمرکی
ü انواع پریفرم تحت تعرفه ۶۰/۳۹۲۶۹۰ به کشور وارد و یا صادر میگردند.
ü با توجه به این که بحث صادرات و واردات برای بطری پت به تنهایی وجود ندارد لذا کد مربوط به
تعرفه گمرگی برای این محصول در ایران تعریف نشده است

شرایط واردات
مبادلات انواع بطری پت به دلیل مشکلات حمل و نقل چندان رایـج نیـست و مبـادلات ایـن محـصول
بیشتر به شکل ابتدایی آن یعنی پریفرم رایج است. واردات انـواع پریفـرم تحـت تعرفـه گمرکـی ۳۹۲۶۹۰۶۰
(سیستم هماهنگ شده توصیف و کدگذاری کالا) با موافقت وزارت بازرگانی و با سود %۲۵ انجام میپذیرد.

بررسی و ارائه استاندارد ملی یا بین المللی
استانداردهای موجود برای پت گرید بطری به شرح زیر می‌باشد[۵ :[
· ۴۶۰۳ D ASTM : روش آزمون برای تعیین ویسکوزیته ذاتی بوسیله ویسکومتر لوله مویین · ۲۶۱۹ D ASTM : روش آزمون جهت اندازه گیری خواص بطری در محیط مرطوب

· ۶۳۸ D ASTM: روش آزمون جهت تعیین استحکام کششی
· ۵۳۷۲۸ DIN : روش آزمون جهت اندازه گیری ویسکوزیته در حالت محلول
· ۱۵۰۵ D ASTM : روش آزمون جهت تعیین چگالی

استاندارد ملی برای انواع پریفرم و بطریهای پت ارایه نشده است.

بررسی و ارائه اطلاعات لازم در زمینه قیمت تولید داخلی و جهانی محصول
قیمت فروش محصول بعنوان یکی از مهمترین فاکتورهای واحد تولید شناخته می‌شود[۶ .[
– بطری پت ۲۰۰ سی سی : ۳۵۰ ریال
– بطری پت ۱۵۰۰ سی سی : ۷۵۰ ریال

همانطور که ذکر شد بیشترین کاربرد رزین PET حالت جامد بعنوان بطری نوشیدنیهاست، که
عمدتاً در اندازه‌های ۱ ،۲ و ۳ لیتری می‌باشند. موارد کاربرد این بطری ها عمدتاً با قوطیهای آلومینیومی
قابل مقایسه می‌باشند.
سایر کاربردهای بطری PET تحت عنوان ظروف سفارشی (Container Custom (می‌باشد که
سایر بطریها را که برای مصارفی غیر از نوشیدنیها مورد استفاده قرار می‌گیرند، دربر می‌گیرد. برای ساخت
ظروف دهن گشاد برای انواع سس، ترشی، ادویه‌جات، ظروف و قوطیهای لوازم آرایشی، بطری شوینده‌های
مایع، قوطیهای توپ تنیس، ظروف فر و قالب نان مخصوص فر نیز از PET جامد استفاده می شود.
در ادامه موارد کاربرد این محصول بطور کامل مورد بررسی قرار گرفته است.
بطری نوشیدنی ها
· بطری نوشابه های گازدار(CSD(
اصلی‌ترین کاربرد رزین PET) حالت جامد)، در ساخت بطری نوشابه‌های گازدار است. بطریهای PET به دلیل سبک بودن بطری و مقاوم بودن در برابر شکنندگی و همچنین دارا بودن عبور پذیری بسیار محدود نسبت به CO۲ و اکسیژن برای نگهداری و حمل و نقل نوشابه های گازدار مورد استفاده قرار می‌گیرند.

این بطری ها عموماً در ۸ سایز ساخته میشوند و به سه دسته اصلی تقسیم می‌گردند.
– دو لیتری و بزرگتر
– یک و یک و نیم لیتری
– نیم لیتری و کوچکتر
مصرف بطریهای PET در صنعت نوشابه های گازدار رشد قابل توجهی داشته است و همچنان نیز
روبه افزایش است. قبل از وارد شدن بطری های PET به بازار، بطری نوشابه های گازدار عمدتاً بطریهای
شیشه‌ای و قوطیهای آلومینیومی بوده‌اند، اما با ورود بطریهای ساخته شده ازPET ،مصرف بطریهای
شیشه‌ای کاهش چشمگیری داشته است. ولی قوطیهای آلومینیومی هنوز هم بصورت نسبتاً گسترده در کنار
بطریهای PET مورد استفاده قرار می‌گیرند[۷ .[
· بطری های آب
بطریها و ظروف ساخته شده از PET به عنوان ظروف نگهداری آب و بطری های آب معدنی مورد
استفاده قرار می‌گیرند. این محصولات به سه بخش مجزا تقسیم می‌شوند.
– مخزن های ۲۰ لیتری که بعنوان ظروف نگهداری آب و آب سردکنها در ادارات و اماکن عمومی
مورد استفاده قرار می‌گیرند.
– بطریهای و بشکه‌های ۱۵ تا ۳۲ لیتری که درون سوپر مارکت ها برای مصارف عموم وجود دارد.
– بطریهای کوچک آب معدنی که جایگزین نوشابه‌های گازدار و سایر نوشیدنی‌ها می‌شوند.
در این زمینه بطریهای ساخته شده از پلی کربنات ، PVC و بعضا بطریهای شیشه‌ای می‌توانند
مورد استفاده قرار گیرند. پلی کربنات خواص فیزیکی و مکانیکی بالاتر و شفافیت بیشتری دارد، همچنین در
طول فرآیندهای شکل‌دهی کمتر دچار آسیب می‌شود. ولی از آنجا که قیمت بالاتری دارد، اغلب در موارد
ویژه که کارایی خاصی مدنظر است، استفاده می‌شود[۷ .[
· بطری نوشیدنی های الکلی
بازار نوشیدنیهای الکلی شامل آبجو، شراب و نوشیدنیهای تقطیرشده می‌باشد. در این زمینه عمدتا

بطریهای شیشهای و قوطیهای آلومینیومی نیز مورد استفاده قرار میگیرند. به طور کلی به دلیل نفوذ
پذیری هرچند اندک این بطریها در برابر اکسیژن و در نتیجه زمان نگهداری کوتاه این مواد، مصرف بطری
های PET برای مشروبات الکلی چندان مورد توجه نیست. در این مورد بطریهای کوچک یکبار مصرف که
در سفرهای طولانی مورد استفاده قرار می گیرد، طرفدار دارد و سهم کوچکی از این بازار در اختیار
بطریهای PET است.
بطریهای PET مورد استفاده در این زمینه اغلب بصورت ۳و ۵ لایه مورد استفاده قرار می‌گیرند[۷ .[
· بطری سایر انواع نوشیدنی ها
سایر انواع نوشیدنیها شامل انواع شربت، آبمیوه‌ها، کنسانتره میوه و سبزیجات، نوشابه‌های انرژی‌زا و
همچنین چای و قهوه آماده (RTD (و بطری شیر می‌باشد.
بازار بطریهای PET مصرفی برای نوشابه‌های انرژی زا (نوشیدنی های ورزشی) بسیار وابسته به روند
تولید محصولات جدید و عرضه و تقاضای آنهاست. بررسیها نشان می‌دهد که تولید این محصولات در
سالهای آتی روند رو به رشدی خواهد داشت. ترکیبات این مواد انرژی‌زا شامل عصاره میوه‌ها، کربوهیدرات ها،
ویتامین و رنگهای خوراکی است که برای حفظ خواص باید دور از اکسیژن نگهداری شوند. بطریهایی که
برای نگهداری این مواد مورد استفاده قرار می‌گیرند، معمولاً بصورت چند لایه هستند. (لایهای از نایلون به
همراه PET .(
مصرف بطریهای PET برای نگهداری شیر، بعلت قیمت تمام شده بالاتر بطری رشد چندانی نیافته
است. هرچند که بطریهای PET بعلت شفاف بودن و عبور پذیری کمتر، مرغوبتر می‌باشد. اما در حال
حاضر اکثر شرکتهای تولیدکننده از بطریهای ساخته شده از پلی‌اتیلن سنگین به عنوان بطری شیر
استفاده میکنند.
در این زمینه بطریهایی از جنس PVC نیز رقیب بطریهای ساخته شده از PET هستند ولی از
آنجا که بطریهای PET شفافیت بیشتر و قابلیت بازیافت بالاتری دارند، بیشتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.
شایان ذکر است تکنولوژی جدیدی که امکان پر شدن بطریهای PET را در دمای بالا(fill Hot (می‌دهد،

جهت دریافت مشاوره و نگارش طرح توجیهی تولید پریفرم و بطری PET با کارشناسان گروه پژوهشی صنعتی تسکو تماس حاصل فرمایید.

دفتر مرکزی: ۳۳۳۷۸۱۹۶-۰۴۱        ایمیل:Info@tasscogroup.ir       فرم سفارش خدمات مشاوره (دانلود)