هنوز هیچ محصولی خریداری نکرده اید.
حالت مطالعه
طرح توجیهی بوم گردی روستایی | اقامتگاه سنتی
بومگردی یکی از انواع گردشگری است که در سا لهای اخیر در کشور به سرعت توسعه یافته است. به تبع آن، اقامتگاه های بومگردی در روستاهای هدف به عنوان عنصر اصلی این پدیده افزایش یافت هاند. استان مازندران به علت بهر ه مندی از جاذبه ای طبیعی، فرهنگ غنی روستایی و تعداد بالای گردشگران، شاهد رونق و تکثیر این اقامتگاه ها در پنج سال اخیر بوده است
گردشگری به عنوان صنعت پاک به شمار می رود زیرا نسبت به صنایع دیگر از آلودگی بسیار کمتری برخوردار است، نام دیگر این صنعت، نامرئی است برای مثال وقتی شما از تله کابین استفاده می نمائید از محصول لذت می برید اما قادر نیستید که تله کابین را با خود ببرید.
بوم گردی شکل جدید و متفاوتی از طبیعت گردی و ماجراجویی است که حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی، محلی را از طریق بهبود رفاه جامعه محلی دنبال میکند اقامتگاههای بومگردی سبب میشود زنجیره فعالیت های اقتصادی و فرهنگی مستقیم و غیرمستقیم درگیر شود و فرصتهای بسیار خوبی برای کسب وکارهای کوچک و خانوادگی فراهم کند. با افزایش ارزش افزوده و تنوع محصولات و خدمات، توانمندسازی جامعه محلی و توسعه پایدار حاصل و سبب کاهش مهاجر تهای روستایی م یشود. به علاوه باعث افزایش تعاملات فرهنگی جامعه میزبان با گردشگران و میهمان شده و درنتیجه رضایتمندی بیشتر گردشگران را باعث میشود
بسیاری از افراد، اقامتگاه های بوم گردی را به هتل ها و مهمانپذیرها ترجیح می دهند. چرا که اولا هزینه اقامت در آنها پایین تر است، ثانیا این اقامتگاه ها تداعی گر سنت، فرهنگ، آداب و رسوم دیرینه مردم بومی می باشند. احداث اقامتگاه های بوم گردی مستلزم ضوابط و شرایط خاصی است
2-2- اقامتگاه بوم گردی (اکوتوریسم)
اقامتگاه های بوم گردی (اکوتوریسم)، خانه ها یا واحدهای اقامتی سنتی و بومی هستند که در دامان طبیعت و در مناطق دست نخورده و بکر قرار دارند. این اقامتگاه ها از لحاظ معماری هماهنگ با معماری بومی منطقه هستند و همچنین از لحاظ اکوزیستی کاملا سازگار با محیط زیست می باشند. در حقیقت اقامتگاه های بوم گردی تنها محلی برای اقامت نیستند، بلکه آداب و رسوم، غذاهای محلی، آیین های بومی، پوشش های محلی، معماری سنتی، صنایع دستی و در یک کلام فرهنگ یک منطقه را به مسافران نمایش می دهند.
تصویر 1: اقامتگاه بومگردی
2-2-1- سابقه طرح بوم گردی در ایران
از یک دهه قبل واحدهای بوم گردی در برخی مناطق کشور به خصوص در استان اصفهان تشکیل شده که در آن موقع این واحدها بصورت امروز دارای شناسنامه نبودند. در دوسال گذشته ضوابط تشکیل این واحدها توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور تدوین گشته و از آن زمان ایجاد واحدهای بوم گردی شدت گرفته و در حال حاضر بیشتر از ۵۰ واحد ثبت شده با این عنوان به فعالیت مشغول می باشند.
اکوتوریسم پایدارترین نوع طبیعت گردی و سازگارترین نوع توریسم با محیط است و ایران به جهت دارا بودن توانایی ها وجاذبه های چشمگیر از نظر تنوع اقلیم و پوشش گیاهی یکی از کشورهای مهم دنیا محسوب می شود.
توجه به اصول و قوانین اکوتوریسم و همچنین ایجاد عالقمندی به طبیعت و حفظ محیط پیرامونی، باعث تداوم و بقای گنجینه ها و میراث طبیعی و انسانی خواهد شد و توسعه پایدار را در پی خواهد داشت. ایران از نظر اکوتوریسم از جایگاه ویژه ای ویژه ای برخوردار است. دلیل این موضوع را می توان تنوع اقلیمی بی نظیر کشورمان دانست. ایران کشوری چهار فصل است؛ همزمان که می تواند در یک نقطه دارای جاذبه های زمستانی مانند اسکی باشد، در نقطه ای دیگر در همان زمان دارای جاذبه های منحصر به فرد تابستانی است.
تصویر 2: اقامتگاه بومگردی
خوشبختانه اخیرا عالقه ی خاصی به سفرهای خاص و هدفمند در کشورمان ایجاد شده که می تواند راه را برای حرکت به سوی معنای واقعی بوم گردی و اکوتوریسم هموار کند. سفرهایی خاص مانند تور پرنده نگری در تاالب میانکاله ، بازدید از جنلگ راش که از بقایای جنلگ های باستانی هیرکانی است و بسیاری موارد دیگر مانند بازدید از دره راگه که یکی از سه ژئوپارک ثبت شده در ایران است
اکوتوریسم در ایران دارای شاخه های متعدد و فعالیت های گوناگونی است. شاخه هایی همچون گردشگری روستایی ، گردشگری عشایری ، گردشگری ماجراجویانه و کشاورزی و فعالیت هایی که هریک وابسته به موقعیت جغرافیایی خاص خود است.
2-2-2- انواع اقامتگاه بومگردی
- خانه محلی: در این نوع اقامتگاه بومگردی، از ساختار و معماری محلی استفاده شده و با ارائه خدمات مانند اقامت، خدمات رستورانی، تور گایدینگ، اجرای برنامه‌های محلی و غیره به بازدیدکنندگان خدمت‌های ارائه می‌دهد.
- کلبه محلی: کلبه‌های محلی اغلب با استفاده از موادی مانند چوب، سنگ‌های محلی و پوشش‌های گیاهی ساخته می‌شوند و امکاناتی مانند اقامت، خدمات رستورانی، تور گایدینگ، اجرای برنامه‌های محلی و غیره را ارائه می‌دهند.
- خانه سنتی: خانه‌های سنتی بیشتر در مناطق روستایی و با استفاده از موادی مانند خشت، چوب و سنگ ساخته می‌شوند و با ارائه خدمات مانند اقامت، خدمات رستورانی، تور گایدینگ، اجرای برنامه‌های محلی و غیره به بازدیدکنندگان خدمات ارائه می‌دهند.
- خانه تاریخی: خانه‌های تاریخی اغلب با استفاده از موادی مانند سنگ، چوب و خشت ساخته می‌شوند و به دلیل داشتن ارزش تاریخی و فرهنگی، محلی برای بازدید‌های گردشگری و اقامت شدن هستند.
- چادر بومگردی: در چادرهای بومگردی، که اغلب با استفاده از موادی مانند پارچه و چرم ساخته می‌شوند، به بازدیدکنندگان امکان اقامت در طبیعت و در محیطی متفاوت با محیط‌های شهری ارائه میشود. این نوع اقامتگاه بومگردی معمولاً ارائه‌دهندگان خدماتی مانند غذا و نوشیدنی، تفریحاتی مانند کوهنوردی، پیاده‌روی، ماهیگیری و چرخ‌دنده را ارائه می‌دهند.
ملاحظات:
در این طرح اقامتگاه بومگری به سبک خانه سنتی و همچنین چادر بوم گردی ایجاد می شوند.
2-2-3- تفاوت اقامتگاه های بوم گردی با هتل و مهمانپذیر
اقامتگاه بوم گردی اقامتگاهی برای گردشگران است که ساختار بومی خدمات، محصوالت و فعالیتهای گردشگری، ساختار محیطی بومگرا، ساختار مالکیت و مدیریت خانوادگی و مشارکت جامعه بومی و در نهایت داشتن ساختارهای مناسب زیربنایی گردشگری، که ارکان و هستههای اصلی یک اقامتگاه است، آن را از دیگر الگوهای اقامتی مانند هتلها و مهمانپذیرها متمایز می کنند.
2-2-4- مقایسه اقامتگاههای بومگردی
جدول زیر مقایسه‌ای از اقامتگاههای بومگردی را در بر می‌گیرد:
| نوع اقامتگاه بومگردی | کاربردها | قیمت‌ها | مشتریان هدف |
| خانه محلی | اقامت، خدمات رستورانی، تور گایدینگ، برنامه‌های محلی | متوسط از ۱ تا ۵میلیون برای هر شب اقامت | کسانی که علاقه‌مند به آشنایی با فرهنگ و زندگی مردم محلی هستند |
| کلبه محلی | اقامت، خدمات رستورانی، تور گایدینگ، برنامه‌های محلی | متوسط از ۱ تا ۵میلیون برای هر شب اقامت | کسانی که به دنبال تجربه زندگی در محیطی متفاوت با محیط شهری هستند |
| خانه سنتی | اقامت، خدمات رستورانی، تور گایدینگ، برنامه‌های محلی | متوسط از ۱ تا ۵میلیون برای هر شب اقامت | کسانی که به دنبال تجربه زندگی در محیطی سنتی و بازسازی شده هستند و علاقه‌مند به آشنایی با فرهنگ و سنت‌های محلی هستند. |
2-2-5- اصول بوم گردی
با گذشت نزدیک به ۲۵ سال از شروع به کار انجمن جهانی اکوتوریسم )TIES )با بررسی اصول اکوتوریسم مشاهده می کنیم که سه اصل عمده در ادبیات آن مشهود و پررنگ است.
- فرسایشی و استخراجی نیست. منظور از استخراجی و مصرفی، آنگونه فعالیت هایی است که سبب ایجاد آسیب های رفتاری و فیزیکی بر گونه های غیر انسانی در طبیعت می شود
- پایبندی به اخالق زیست محیطی ایجاد می کند
- در رابطه با طبیعت، ارزش های سازگار با محیط زیست و اخالق محور را در اولویت قرار می دهد
به طور خالصه اکوتوریسم چیزی نیست جز حفظ و نگهدارری از محیط زیست، جوامع بومی و سفر مسئوالنه با هدف ایجاد پایداری در زیست بوم. کسانی که می خواهند در زمینه بوم گردی مشارکت و فعالیت داشته باشند می بایست اصول زیر را به عنوان اصول اصلی و پایه ی این نوع خاص از گردشگری بپذیرند:
- به حداقل رساندن آسیب های فیزیکی، اجتماعی، رفتاری و روانی در طول مسافرت
- ایجاد آگاهی فرهنگی و زیست محیطی و ترویج فرهنگ احترام به طبیعت و مردم بومی
- فراهم کردن تجربه ی مثبت و لذت بخش از سفر هم برای مسافران و هم برای افراد محلی
- ایجاد منافع مستقیم مالی برای حفظ و حراست از زیست بوم
- ارائه و تالش در ایجاد تجربه ی به یاد ماندنی برای مسافران به گونه ای که آن ها را نسبت به منطقه میزبان دلسوز و حساس کرده و به اوضاع اجتماعی، آب و هوایی، زیست محیطی و سیاسی آن منطقه اهمیت بدهند
- طراحی و ساخت امکانات سازگار با طبیعت و فرهنگ منطقه با کمترین آسیب ممکن به اکوسیستم بومی
- آموزش قوانین و باورهای معنوی مردم محلی به گردشگران و ایجاد همکاری و مشارکت بین گردشگران و محلی ها با هدف توانمندسازی فردی و گروهی
تصویر 3: اقامتگاه بومگردی
2-2-6- شرایط و ضوابط احداث اقامتگاه بوم گردی
برخی از شروط و ضوابط تاسیس اقامتگاه های بوم گردی که عدم رعایت آنها منجر به عدم صدور مجوز می شود، عبارتند از:
اقامتگاه های بوم گردی باید اطلاعات مهم بومی و فرهنگی منطقه را در قالب بروشور، دفترچه راهنما، تابلوهای راهنما و … به مسافران ارائه دهند.
- اقامتگاه های بوم گردی نباید در نزدیکی مناطق شهری و پر سر و صدا، پمپ بنزین ها، پادگان ها، تعمیرگاه ها، کارخانه ها و … احداث شوند.
- حداقل تعداد واحدهای اقامتی در اقامتگاه های بومی درجه سه برابر با ۴ واحد، درجه دو برابر با ۶ واحد و درجه یک برابر با ۸ واحد می باشد.
- اقامتگاه های بوم گردی باید بیشترین سازگاری را با محیط زیست داشته و مسائلی مانند مدیریت پسماند و صرفه جویی در مصرف انرژی در آنها رعایت گردد.
