هنوز هیچ محصولی خریداری نکرده اید.
حالت مطالعه
- 1- معرفی محصولات طرح توجیهی روغن هسته خرما .. 6
- 1-1- نام و کد محصولات (آیسیک) 6
- 1-2- شماره تعرفه گمرکی.. 6
- 1-3- شرایط واردات 6
- 1-4- بررسی استانداردهای موجود در مورد محصولات.. 7
- 1-5- بررسی و ارائه اطلاعات لازم در زمینه تولید داخلی و جهانی محصول.. 7
- 1-5-1- بررسی قیمت‌های داخلی.. 7
- 1-5-2- بررسی قیمت‌های جهانی.. 8
- 1-6- موارد مصرف و کاربردهای محصولات.. 8
- 1-7- کالاهای جایگزین و تجزیه و تحلیل اثرات آن بر مصرف محصولات.. 8
- 1-8- اهمیت استراتژیکی محصولات در دنیا 9
- 1-9- کشورهای عمده تولیدکننده و مصرف کننده محصول روغن هسته خرما 10
- 1-10- شرایط صادرات محصولات.. 10
- 2- وضعیت عرضه و تقاضا 11
- 2-1- ظرفیت بهره‌برداری و روند تولید از آغاز برنامه اول تا کنون.. 11
- 2-1-1- ظرفیت‌های بهره‌برداری.. 11
- 2-1-2- روند ظرفیت نصب شده واحدهای فعال در کشور 11
- 2-1-3- روند تولید واقعی محصولات در کشور 12
- 2-1-4- راندمان تولید (درصد استفاده از ظرفیت اسمی) در واحدهای تولیدی فعال.. 13
- 2-2- بررسی وضعیت طرح های جدید و در حال توسعه. 13
- 2-2-1- پیش بینی تولید در بازار آینده کشور 14
- 2-3- روند واردات محصولات.. 15
- 2-4- جمع بندی عرضه. 15
- 2-5- روند مصرف 16
- 2-6- روند صادرات محصولات طرح. 16
- 2-6-1- برآورد قابلیت صادراتی طی سنوات آتی.. 17
- 2-7- بررسی نیاز به محصول با اولویت صادرات تا برنامه ششم توسعه. 21
- 2-7-1- برآورد میزان تقاضا محصولات طرح در آینده. 22
- 2-7-2- جمع بندی و نتیجه گیری مطالعات.. 23
- 3- بررسی اجمالی تکنولوژی و روش های بسته بندی محصولات در کشور و مقایسه آن با دیگر کشورها 24
- 3-2- نام کشورها و شرکت‌های سازنده ماشین الات مورد استفاده در تولید محصولات.. 32
- 4- بررسی نقاط قوت و ضعف تکنولوژی های مرسوم در تولید محصولات.. 35
- 5- بررسی تعیین حداقل ظرفیت اقتصادی به همراه برآورد میزان سرمایه گذاری ثابت مورد نیاز 36
- 5-1- زمین 36
- 5-2- محوطه سازی 36
- 5-3- عملیات ساختمانی.. 37
- 5-4- ماشین الات و تجهیزات.. 38
- 5-5- تجهیزات و تاسیسات تولیدی.. 40
- 5-6- وسایل اداری و خدماتی.. 40
- 5-7- ماشین آلات حمل و نقل.. 41
- 5-8- هزینه های قبل از بهره برداری.. 41
- 5-9- هزینه های پیش بینی نشده. 41
- 5-10- برآورد حداقل ظرفیت اقتصادی طرح. 42
- 5-10-1- نقطه سر به سر تولید. 42
- 5-10-2- شاخص های اقتصادی طرح. 43
- 6- برآورد مواد اولیه عمده مورد نیاز سالانه و محل تامین آن.. 44
- 6-1- مواد اولیه و بسته‌بندی.. 44
- 6-2- معرفی منابع تامین مواد اولیه. 44
- 6-2-1- بررسی تحولات اساسی در روند تامین اقلام عمده مورد نیاز در گذشته و آینده. 45
- 7- پیشنهاد منطقه مناسب برای اجرای طرح. 48
- 8- بررسی تاثیرات زیست محیطی.. 48
- 9- وضعیت تامین نیروی انسانی و تعداد اشتغال.. 48
- 10- تاسیسات و امکانات زیربنایی مورد نیاز طرح. 49
- 10-1- برآورد برق مورد نیاز و چگونگی تامین آن.. 49
- برآورد آب مورد نیاز و چگونگی تامین آن.. 49
- برآورد سوخت مصرفی مورد نیاز و چگونگی تامین آن.. 49
- 10-4- برآورد هوای فشرده مورد نیاز و چگونگی تامین آن.. 50
- 10-5- برآورد تاسیسات گرمایشی و سرمایشی.. 50
- 10-6- برآورد امکانات زیر بنایی مورد نیاز طرح. 50
- 11- وضعیت حمایت های اقتصادی و بازرگانی.. 50
- 11-1- حمایت های تعرفه گمرکی و مقایسه آن با تعرفه های جهانی.. 50
- 11-2- حمایت‌های مالی.. 51
- 12- تجزیه و تحلیل و ارائه جمع بندی و پیشنهاد نهایی در مورد احداث واحد جدید. 51
- 12-1- بررسی بازار 52
- 12-2- عرضه و تقاضا 52
- 12-3- هزینه های سرمایه گذاری.. 52
- 12-4- ظرفیت اقتصادی.. 53
- 12-5- میزان اشتغال 54
- 12-6- تولید جهت مصرف داخلی/ صادرات.. 54
معرفی طرح توجیهی روغن هسته خرما
هر محصول ویژگی ها و مشخصات خاصی دارد که پیش از هر گونه بررسی فنی، مالی و اقتصادی طرح، لازم است این خصوصیات به درستی شناخته شوند. شناخت صحیح مشخصات و انواع مختلف محصول، بدون تردید راهنمای مناسبی جهت تصمیم گیری های لازم در انتخاب روش و عملیات تولید و محاسبات بعدی مورد نیاز خواهد بود. محصول تولیدی در این طرح روغن هسته خرما می باشد. هسته خرما حدوداً 10 درصد وزن کل خرما را تشکیل می دهد. هسته به عنوان ضایعات در بسیاری از کارگاه های فرآوری خرما نظیر تهیه شیره، قند، اسید سیتریک و الکل از خرما تولید می شود و در برخی از کشورها مقداری از این هسته صرف خوراک دام های اصلی می شود. گوشت خرما حاوی روغن اندکی در حدود 2/0 الی 5/0 درصد می باشد، در صورتی که هسته آن 7/7 الی 7/12 درصد روغن دارد. این روغن که به رنگ زرد مایل به سبز کم رنگ است، از هسته خرما استخراج می گردد. وزن مخصوص آن .است 0/9207 اسیدهای چرب لینولنیک، لئوریک، میریستیک و بالفتیک در آن وجود دارد. استخراج روغن از هسته خرما، توسط حلال هایی نظیر آب، تترا کلرید کربن، هگزان و هپتان صورت می گیرد. اما تجربیات نشان داده است که حلال هگزان جهت استخراج این محصول مناسب تر است.
1-1- نام و کد آیسیک روغن هسته خرما
طبق اطلاعات بدست آمده از سایت بهین‌یاب وزارت صنعت، معدن و تجارت، محصول با کد آیسیک زیر تولید می شود.
| ردیف | شرح | کد آیسیک (ISIC) |
| 1 | روغن هسته خرما | 1513512427 |
1-2- شماره تعرفه گمرکی روغن هسته خرما
بر اساس اطلاعات اداره گمرک شماره تعرفه گمرکی محصول طرح به صورت ذیل میباشد.
| ردیف | عنوان فارسی | عنوان لاتین | کد تعرفه گمرکی |
| 1 | روغن خام | Crude oil | 15111000 |
1-3- شرایط واردات روغن هسته خرما
با مراجعه به کتاب مقررات بازرگانی خارجی کشور بر اساس قانون صادرات و واردات، محدودیتی برای واردات روغن هسته خرما وجود ندارد. این محصولات باید با استانداردهای ملی ایران منطبق باشد. همچنین ورود این محصول موکول به رعایت ماده 16 قانون نظارت بر مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی مصوب 1346 می باشد. همچنین ورود محصولاتی که منع شرعی داشته باشد ممنوع است.
1-4- بررسی استانداردهای موجود در مورد روغن هسته خرما
بر اساس سامانه اطلاع رسانی سازمان ملی استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران استاندارهای زیر جهت تولید روغن هسته خرما استفاده می شود.
جدول 1: استانداردهای روغن هسته خرما
| ردیف | موضوع | شماره استاندارد |
| 1 | روغن ها و چربی های گیاهی و حیوانی-روغن خام هسته پالم-ویژگی ها | 8637 |
1-5- بررسی و ارائه اطلاعات لازم در زمینه تولید داخلی و جهانی روغن هسته خرما
قیمت انواع روغن هسته خرما نظیر سایر کالاها تحت تاثیر بازار عرضه و تقاضا تعیین می گردد. قیمت های مربوط به این محصولات با توجه به نوع محصولات، کیفیت محصولات و مشخصات آن دارای تنوع می باشد. پارامترهای مختلفی بر قیمت یک محصول تاثیر میگذارند که برخی از آنها در ذیل شرح داده شده است:
- قیمت مواد اولیه مصرفی که یکی از مهمترین هزینه های متغیر تولید می باشد و نقش عمده ای را در تعیین قیمت تمام شده محصول دارد.
- منطقه جغرافیایی احداث واحد به خصوص از لحاظ دسترسی به منابع تامین مواد اولیه و کانون های مصرف محصول، هزینه های مربوطه را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
- نوع تکنولوژی مورد استفاده از طریق تاثیر بر سرمایه گذاری، کیفیت محصول تولید شده و میزان ضایعات و … بر قیمت فروش محصول موثر است.
- هزینه های نیروی انسانی مورد نیاز تاثیر مستقیم بر هزینه های متغیر تولید و قیمت تمام شده محصول دارد.
- ظرفیت تولید واحد بر روی قیمت فروش محصول موثر است به . این ترتیب که افزایش ظرفیت تولید از طریق سر شکن نمودن هزینه های سربار باعث کاهش قیمت تمام شده محصول می‌گردد.
با توجه به نکات مذکور، قیمت فروش محصول تولید شده علاوه بر اینکه باید هزینه های تولید را تامین نماید، باید توانایی سهم گیری از بازار را داشته باشد. همچنین در صورتی که صادرات محصول تولیدی نیز مد نظر باشد، قیمت گذاری باید به نحوی باشد که رقابت با تولیدکنندگان خارجی امکان پذیر باشد.
1-5-1- بررسی قیمت های داخلی روغن هسته خرما
تعیین قیمت های محصولات روغن هسته خرما در داخل کشور بیشتر به صورت رقابتی صورت می گیرد. مهم ترین شرکت های تولید کننده روغن هسته خرما در داخل کشور در جدول 2 آورده شده است. همچنین متوسط قیمت فروش هر یک از محصولات در جدول 3 ارائه گردیده است.
جدول 2: شرکت های تولید کننده روغن هسته خرما داخل کشور
| ردیف | شرکت | رشته فعالیت |
| 1 | گیاهان داروئی شقایق مهر استان قم | تولید انواع روغنهای نباتی و حیوانی |
جدول 3: متوسط قیمت های قابل ارائه محصولات در بازارهای داخل
| ردیف | شرح | قیمت (ریال) |
| 1 | روغن هسته خرما بر حسب کیلو گرم | 6200 الی 8000 |
1-5-2- بررسی قیمت های جهانی روغن هسته خرما
متوسط قیمت های جهانی انواع روغن هسته خرما مطابق جدول 4 می باشد.
جدول 4: قیمت های قابل ارائه محصولات در بازارهای بین المللی
| ردیف | شرح | قیمت (دلار) |
| 1 | متوسط قیمت جهانی انواع روغن هسته خرما بر حسب تن | 1600 الی 2000 |
1-6- موارد مصرف و کاربرد های روغن هسته خرما
از آنجایی که عمده اسیدهای چرب موجود در هسته خرما غیر اشباع است و همچنین مقداری اسید چرب لینولئیک که جزء اسیدهای چرب ضروری بدن می باشد در آن وجود دارد، می تواند به عنوان منبع روغن خوراکی مطرح باشد. هم چنین به خاطر جزئی بودن میزان اسیدهای چرب غیر اشباع با چند پیوند دو گانه روغن حاصل از هسته خرما به اکسیداسیون مقاوم بود و قابلیت نگهداری خوبی دارد. با توجه به میزان نسبتاً مناسب اسیدهای چرب متوسط می تواند در تهیه صابون، شامپو و سایر مواد آرایشی و بهداشتی نیز به کار رود.
1-7- کالاهای جایگزین و تجزیه و تحلیل اثرات آن بر مصرف روغن هسته خرما
از آنجایی که روغن هسته خرما دارای ارزش غذایی بالایی می باشد، نمی توان کالایی جایگزین با خواص مشابه را برای آن در نظر گرفت. اما در این جا می توان به این نکته نیز اشاره نمود که امروزه در جامعه روغن هایی نظیر روغن زیتون به طور عمده جایگزین این محصول گردیده و بیشترین مصرف را به خود تخصیص داده است.
شایان ذکر است همانطور که در فوق ذکر گردید، روغن با خواص مورد نظر روغن خرما که هم در صنعت غذایی و هم در صنعت شوینده کاربرد داشته باشد، موجود نبوده و از این رو این روغن منحصر به فرد می باشد و نمی توان برای آن جایگزینی مد نظر گرفت.
جدول 5: کالاهای جایگزین طرح
| ردیف | محصولات طرح | محصولات جایگزین |
| 1 | روغن هسته خرما | روغن زیتون و سایر روغن های خام |
1-8- اهمیت استراتژیکی روغن هسته خرما در دنیا
ایران بزرگ ترین تولید کننده خرما در جهان محسوب می شود بطوریکه علی الرغم این جایگاه در تولید در بازارهای خارجی در رتبه های خوبی قرار نگرفته است. از طرفی میزان ضایعات انواع محصولات خرما در ایران بیش از 30 درصد بوده و عمدتا از نوع درجه دوم، سوم و چهارم می باشند. عمده تولید محصول خرما در استان های جنوبی انجام می شود و به دلیل کاربردهای زیاد آن در صنایع غذایی یک محصول استراتژیک کشاورزی محسوب می شود.
با توجه به اینکه میزان ضایعات محصول خرما بالا می باشد بنابراین سرمایه گذاری در بخش صنایع تبدیلی موجب کاهش این ضایعات و بر طرف کردن نیاز بازار داخل و صادرات مازاد آنها و ارزآوری بسیار مناسبی برای کشور می گردد.
استان سیستان و بلوچستان که در این گزارش برای اجرای طرح تولید روغن هسته خرما مورد بررسی قرار می گیرد، با توجه به وسعت زیاد و با توجه به اینکه بیشترین سطح زیر کشت خرما از انواع مرغوب و دومین تولید کننده این محصول استراتژیک کشور می باشد می تواند با برنامه ریزی های مدون و حمایت دولت از تولیدکنندگان و صنایع فرآوری خرما از جمله صنعت تولید خمیر از خرما در این استان گام های مهمی در توسعه صادرات غیر نفتی بردارد.
با توجه به سنتی بودن کشاورزی و پراکندگی باغات در سطح استان و بسته بندی نامناسب، ضایعات بسیاری در این محصول وجود دارد. از طرفی کمبود صنایع تبدیلی و بسته بندی و نبود انبار و سردخانه جهت نگهداری و نبود صنایع فرآوری مناسب، خرما با قیمت پایین و به صورت فله ای به کشورهای همسایه صادر می شود که موجب از دست دادن ارزش افزوده اصلی محصول می شود. بنابراین با توجه به مسائل فوق توجه ویژه به صنایع تبدیلی و فرآوری در این حوزه دارای اهمیت بسیاری است و موجب ارزآوری مناسبی برای کشور می گردد.
در زمینه اهمیت این کالا می توان به اهمیت و ارزش غذایی بالای آن در دنیای امروز اشاره نمود. هسته روغنی خرما دارای 8 تا 10 درصد روغن می باشد که این امر از مزایای فوق العاده این محصول به حساب می آید. خرما به دلیل داشتن خواص درمانی و برخورداری از ارزش غذایی بالا از با ارزش ترین مواد غذایی محسوب می گردد؛ به نحوی که امروزه فرآورده های بسیاری از این محصول تهیه گردیده و به بازار ارائه می شود.
1-9- کشورهای عمده تولیدکننده و مصرف کننده روغن هسته خرما
بر اساس اطلاعات بدست آمده از سایت ITC عمده کشورهای تولید کننده و مصرف‌ک ننده محصول روغن هسته خرما در جدول شماره 6 آورده شده است.
جدول 6: کشورهای تولیدکننده و مصرف کننده روغن هسته خرما
| کشورهای تولید کننده | کشورهای مصرف کننده | رتبه |
| اندونزی | هند | 1 |
| مالزی | هلند | 2 |
| پاپوآ گینه نو | آلمان | 3 |
| گواتمالا | اسپانیا | 4 |
| کلمبیا | ایتالیا | 5 |
| هندوراس | اتیوپی | 6 |
| اکوادور | مالزی | 7 |
| هلند | مکزیک | 8 |
| برزیل | انگلستان | 9 |
| کاستاریکا | عربستان سعودی | 10 |
1-10- شرایط صادرات روغن هسته خرما
بر اساس قانون صادرات و واردات، محدودیتی برای صادرات انواع سرکه از جمله سرکه خرما وجود ندارد. همچنین صادرات روغن هسته خرما شامل مراحل زیر می باشد.
- اخذ گواهی فروش محصول : گواهی است که فروش یک فرآورده خاص یا تولیدات یک کارخانه را بدون هیچگونه محدودیتی در کشور مبدا و همچنین در سایر کشورها تایید می نماید.
- اخذ گواهی بهداشت محصول : مبین سلامتی و ایمنی محموله بوده و همچنین بی ضرر بودن آن را جهت مصرف انسانی تعیین می نماید.
بنابراین پس از اخذ مجوزهای لازم از وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت ، سازمان غذا و دارو و بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی و با رعایت سایر مقررات صادرات بلامانع می باشد.
ارزش ریالی، حجم صادرات و بازارهای هدف برای محصولات مطابق جدول 7 می باشد. (سال 1394)
جدول 7: قیمت صادرات و حجم صادراتی روغن هسته خرما طرح (سال 1394)
| ردیف | محصولات | وزن (کیلو گرم) | ارزش ریالی | ارزش دلاری | بازارهای هدف |
| 1 | – | – | – | – | – |
2- وضعیت عرضه و تقاضا روغن هسته خرما
از مباحث بسیار مهم در جهت احداث یک واحد صنعتی بررسیهای مربوط به وضعیت عرضه و تقاضا و بازار و واحدهای موجود در کشور میباشد. این بررسیها، دیدی کلی در مورد عرضه و تقاضا در بازار مصرف بوجود میآورد . روغن هسته خرما دارای مصرف خوراکی و صنعتی در صنایع مختلف شوینده ها می باشد و بازار مصرف آنها نیز اختصاص به مناطق خاصی ندارد و در تمام نقاط کشور و جهان مصرف‌کننده دارد. در این بخش با توجه به ارزش غذایی بالای این محصول و نیاز سبد غذایی به بررسی وضعیت عرضه و تقاضای این محصول در گذشته و پیش بینی این وضعیت در آینده پرداخته می شود.
2-1- ظرفیت بهره برداری و روند تولید از آغاز برنامه اول تا کنون
2-1-1- ظرفیت های بهره برداری
ظرفیت بهره برداری (ظرفیت اسمی) محصولات این طرح مطابق جدول 8 می باشد.
جدول 8: ظرفیت بهره رداری از محصولات طرح
| ردیف | نام واحد تولیدی | استان | شهر | ظرفیت تولید (تن) |
| 1 | گیاهان داروئی شقایق مهر استان قم | قم | قم | 10 |
| جمع کل ظرفیت بهره برداری | 10 | |||
احمد تنهایی( خریدار محصول )
در حال حاضر کدام برندها تولید کننده روغن هسته خرما هست؟
احمد تنهایی( خریدار محصول )
روغن هسته خرما اسید چرب ترانس دارد؟
احمد تنهایی( خریدار محصول )
با سلام، روغن هسته خرما جز روغن های اشباع هست؟