هنوز هیچ محصولی خریداری نکرده اید.
حالت مطالعه
- 1- معرفی محصولات.. 6
- 1-1- نام و کد محصولات (آیسیک) 8
- 1-2- شماره تعرفه گمرکی.. 8
- 1-3- شرایط واردات 8
- 1-4- بررسی استانداردهای موجود در مورد محصولات.. 8
- 1-5- بررسی و ارائه اطلاعات لازم در زمینه تولید داخلی و جهانی محصول.. 9
- 1-5-1- بررسی قیمت‌های داخلی.. 9
- 1-5-2- بررسی قیمت‌های جهانی.. 9
- 1-6- موارد مصرف و کاربردهای محصولات.. 10
- 1-7- کالاهای جایگزین و تجزیه و تحلیل اثرات آن بر مصرف محصولات.. 10
- 1-8- اهمیت استراتژیکی محصولات در دنیا 11
- 1-9- کشورهای عمده تولیدکننده و مصرف‌کننده محصول سرکه خرما 12
- 1-10- شرایط صادرات محصولات.. 12
- 2- وضعیت عرضه و تقاضا 13
- 2-1- ظرفیت بهره‌برداری و روند تولید از آغاز برنامه اول تا کنون.. 13
- 2-1-1- ظرفیت‌های بهره‌برداری.. 13
- 2-1-2- روند ظرفیت نصب شده واحد‌های فعال در کشور 14
- 2-1-3- روند تولید واقعی محصولات در کشور 15
- 2-1-4- راندمان تولید (درصد استفاده از ظرفیت اسمی) در واحد‌های تولیدی فعال.. 16
- 2-2- بررسی وضعیت طرح‌های جدید و در حال توسعه. 16
- 2-2-1- پیش‌بینی تولید در بازار آینده کشور 17
- 2-3- روند واردات محصولات.. 17
- 2-4- جمع‌بندی عرضه. 18
- 2-5- روند مصرف 19
- 2-6- روند صادرات محصولات طرح. 19
- 2-6-1- برآورد قابلیت صادراتی طی سنوات آتی.. 19
- 2-7- بررسی نیاز به محصول با اولویت صادرات تا برنامه ششم توسعه. 24
- 2-7-1- برآورد میزان تقاضا محصولات طرح در آینده. 25
- 2-7-2- جمع‌بندی و نتیجه‌گیری مطالعات.. 26
- 3- بررسی اجمالی تکنولوی و روشهای بسته‌بندی محصولات در کشور و مقایسه آن با دیگر کشورها 27
- 3-2- نام کشورها و شرکت‌های سازنده ماشین‌الات مورد استفاده در تولید محصولات.. 30
- 4- بررسی نقاط قوت و ضعف تکنولوژی‌های مرسوم در تولید محصولات.. 33
- 5- بررسی تعیین حداقل ظرفیت اقتصادی به همراه برآورد میزان سرمایه‌گذاری ثابت مورد نیاز 34
- 5-1- زمین 34
- 5-2- محوطه سازی 34
- 5-3- عملیات ساختمانی.. 35
- 5-4- ماشین‌الات و تجهیزات.. 35
- 5-5- تجهیزات و تاسیسات تولیدی.. 37
- 5-6- وسایل اداری و خدماتی.. 37
- 5-7- ماشین‌آلات حمل و نقل.. 38
- 5-8- هزینه‌های قبل از بهره‌برداری.. 38
- 5-9- هزینه‌های پیش بینی نشده. 38
- 5-10- برآورد حداقل ظرفیت اقتصادی طرح. 39
- 5-10-1- نقطه سربه‌سر تولید. 39
- 5-10-2- شاخص‌های اقتصادی طرح. 40
- 6- برآورد مواد اولیه عمده مورد نیاز سالانه و محل تامین آن.. 41
- 6-1- مواد اولیه و بسته‌بندی.. 41
- 6-2- معرفی منابع تامین مواد اولیه. 41
- 6-2-1- بررسی تحولات اساسی در روند تامین اقلام عمده مورد نیاز در گذشته و آینده. 42
- 7- پیشنهاد منطقه مناسب برای اجرای طرح. 45
- 8- بررسی تاثیرات زیست محیطی.. 45
- 9- وضعیت تامین نیروی انسانی و تعداد اشتغال.. 45
- 10- تاسیسات و امکانات زیربنایی مورد نیاز طرح. 46
- 10-1- برآورد برق مورد نیاز و چگونگی تامین آن.. 46
- برآورد آب مورد نیاز و چگونگی تامین آن.. 46
- برآورد سوخت مصرفی مورد نیاز و چگونگی تامین آن.. 46
- 10-4- برآورد هوای فشرده مورد نیاز و چگونگی تامین آن.. 47
- 10-5- برآورد تاسیسات گرمایشی و سرمایشی.. 47
- 10-6- برآورد امکانات زیر بنایی مورد نیاز طرح. 47
- 11- وضعیت حمایت‌های اقتصادی و بازرگانی.. 47
- 11-1- حمایت‌های تعرفه گمرکی و مقایسه آن با تعرفه‌های جهانی.. 47
- 11-2- حمایت‌های مالی.. 48
- 12- تجزیه و تحلیل و ارائه جمع‌بندی و پیشنهاد نهایی در مورد احداث واحد جدید. 48
- 12-1- بررسی بازار 49
- 12-2- عرضه و تقاضا 49
- 12-3- هزینه‌های سرمایه‌گذاری.. 49
- 12-4- ظرفیت اقتصادی.. 50
- 12-5- میزان اشتغال 51
- 12-6- تولید جهت مصرف داخلی/ صادرات.. 51
معرفی طرح توجیهی سرکه خرما
سرکه از کربوهیدرات‌های مختلف توسط باکتری مخصوص سرکه به نام استوباکترها تهیه می شود. ابتدا توسط مخمر کربوهیدراتها به الکل تبدیل می شود و بعد الکل به دست آمده توسط باکتری استوباکتر اکسید و به سرکه تبدیل می شود. بر حسب نوع کربوهیدرات مصرفی یعنی همان مواد اولیه مصرفی انواع سرکه به شرح زیر است:
- سرکه هایی که ماده اولیه آنها آب میوه های مختلف مانند سیب، انگور، مرکبات، گلابی، توت ، خرما و غیره است. که فرآیند تهیه سرکه از خرما موضوع مورد بررسی در این گزارش می باشد.
- آنهایی که از سبزیها حاوی نشاسته، سیب زمینی یا سیب زمینی شیرین به عنوان ماده اولیه استفاده می شود که این نوع ماده اولیه ابتدا باید به صورت قند ساده هیدرولیز شود یعنی مواد نشاسته ای باید تبدیل به قندهای ساده شود.
- آنهایی که از غلات حاوی مالت مانند جو، گندم، ذرت، برنج و… به عنوان ماده اولیه در ساخت آنها استفاده می شود.
- آنهایی که از قندهای ساده مانند ملاس های چغندر قند یا نیشکر و عسل و غیره به عنوان ماده اولیه استفاده می شود.
- آنهایی که از الکل یا محلولهای حاوی الکل به عنوان ماده اولیه استفاده می شود. مانند استفاده از مواد زائد الکلی در کارخانه های آبجو سازی یا از الکل رقیق شده کارخانه های الکل سازی
اسمی که بر سرکه اضافه می شود، معمولا به ماده اولیه مورد استفاده ارتباط دارد. مثلا سرکه سیب سرکه ای است که از آب سیب تهیه شده و سرکه مالت، سرکه ای است که از غلاتی که حاوی مالت هستند تهیه شده و غیره.
در آمریکا بیشتر سرکه‌ها از نوع سرکه سیب است و سرکه انگور (شراب ) بیشتر در فرانسه رایج است. همچنین سرکه مالت بیشتر در جزایر بریتانیا رایج است.
به طوری که اشاره شد تهیه سرکه از مواد قندی در دو مرحله انجام می شود:
مرحله اول: تبدیل مواد قندی به الکل که این واکنش یک واکنش تخمیر غیر هوازی است که توسط مخمر انجام می شود، دو نوع مخمر که این عمل را به خوبی انجام می دهند عبارتند از ellipsoideus Saccharomyces و Saccharimyces cervisia .
البته در مرحله اول محصول اصلی الکل است و یک سری محصولات فرعی نیز حاصل می شود که مقدار آنها ناچیز است. از جمله گلیسرول، الکل های سنگین، آمیل و بوتیل الکل و اسید فسفریک و …
مرحله دوم : تهیه اسید استیک از الکل توسط باکتری استوباکتر که این مرحله تخمیر هوازی (اکسیداسیون) است. چون باکتریهای تهیه سرکه هوازی هستند و با گرفتن اکسیژن هوا سبب اکسیداسیون الکل و تبدیل آن به اسید استیک می شوند.
سرکه دارای انواع مختلفی می باشد که در ذیل مختصراً به هریک از آنها اشاره می شود: سرکه سفید که از اکسیداسیون یک الکل بدست می .آید سرکه سفید برای مصارف آشپزی و همچنین تمیز کردن کاربرد دارد . سرکه مالت که به وسیله مالت کردن جو و تولید آبجو و در نهایت تبدیل به سرکه بدست می آید.
این نوع سرکه در شمال انگلیس محبوب تر است. طبیعت غیر الکلی این نوع سرکه آن را برای اشخاصی که به دلیل مقیدات فرهنگی یا مذهبی از نوشیدن الکل معذور هستند، محبوب می سازد .
سرکه سیب که از شربت یا سیب تهیه می شود. اغلب به صورت غیر فیلتر شده فروخته می شود و اغلب شامل سرکه مادر است. این سرکه عمدتا به واسطه مصارف زیبایی و سلامتی که دارد بسیار مورد توجه است.
سرکه میوه که از آبهای میوه بدون هیچگونه عطر و طعم اضافی تولید می شوند . معمولا طعم های اصلی و اولیه میوه ها در سرکه نهایی باقی می ماند. بیشتر این سرکه ها در اروپا تولید می شوند، جایی که بازار رو به رشد برای سرکه های گران قیمت تولید شده از میوه های خاص (که با سرکه های غیر میوه ای که میوه یا عطر و طعم میوه به آنها تزریق شده است، رقابت می کند) وجود دارد.
سرکه خرمالو در جنوب کره بسیار مورد توجه است.
سرکه عناب که در چین تولید می شود.
سرکه Umeboshi که در ژاپن تولید می شود و از نظر تکنیکی یک سرکه واقعی به حساب نمی‌آید.
سرکه Balsamic که یک سرکه معطر است. همچنین یکی از انواع قدیمی سرکه است و به صورت سنتی در ایتالیا تهیه می‌شده است.
سرکه برنج که در مناطقی از شرق و جنوب آسیا محبوبیت دارد.
سرکه نارگیل که از شیره یا عرق نارگیل تهیه می شود و به صورت گسترده در مناطق جنوبی آسیا (به ویژه در فیلیپین که یکی از بزرگترین تولیدکنندگان این فراورده است) استفاده می شود. همچنین در بعضی نواحی هند نیز استفاده می شود.
سرکه نیشکر که از شربت نیشکر تهیه می شود و معمولا در مناطق شمالی فیلیپین بسیار محبوب است. اگرچه در فرانسه و ایالات متحده آمریکا نیز تولید می شود.
سرکه کشمش که در مناطقی از خاورمیانه کاربرد دارد و در ترکیه تولید می شود.
سرکه آبجو که در مناطقی چون آلمان و هلند تولید می شود و طعم آن بستگی به نوع ویژه آبجویی دارد که سرکه از آن تهیه شده است.
سرکه عسل که تهیه شده از عسل است و به ندرت دیده می شود، اگرچه سرکه عسل به صورت تجاری در فرانسه و ایتالیا در دسترس است.
سرکه سیاه شرق آسیا که یک سرکه تهیه شده از برنج، گندم، سورگوم و یا مخلوطی از اینهاست.
سرکه های طعم ها دار شده میوه که شامل آنهایی هستند که با تمشک، آلبالو و انجیر (و دیگر طعم هایی که از این میوه ها مشتق شده اند) طعم دار شده اند و تعدادی از سرکه های بیگانه تر حاوی پرتقال قرمز و گلابی هستند.
سرکه های گیاهی نیز معمولا با گیاهان مدیترانه ای مثل آویشن عطر و طعم دار میشوند. همچنین سرکه های شیرین نیز وجود دارد که از سرکه برنج، شکر و گیاهانی شامل زنجبیل و میخک و ادویه های دیگر تهیه میشوند.
سرکه خرما که این محصول یک فراورده سنتی خاورمیانه است و همانطور که گفته شد محصول مورد بررسی در این گزارش میباشد
1-1- نام و کد آیسیک سرکه خرما
طبق اطلاعات بدست آمده از سایت بهین یاب وزارت صنعت، معدن و تجارت، محصول با کد آیسیک زیر تولید می شود.
| ردیف | شرح | کد آیسیک (ISIC) |
| 1 | سرکه خرما | 1549512528 |
1-2- شماره تعرفه گمرکی سرکه خرما
بر اساس اطلاعات اداره گمرک شماره تعرفه گمرکی محصول طرح به صورت ذیل میباشد.
| ردیف | عنوان فارسی | عنوان لاتین | کد تعرفه گمرکی |
| 1 | سرکه خوراکی و بدل سرکه خوراکی که از جوهر سرکه به دست می آید. | Vinegar and substitutes for vinegar obtained from acetic acid. | 22090000 |
1-3- شرایط واردات سرکه خرما
با مراجعه به کتاب مقررات بازرگانی خارجی کشور بر اساس قانون صادرات و واردات، محدودیتی برای واردات سرکه خرما وجود ندارد. این محصولات باید با استانداردهای ملی ایران منطبق باشد. همچنین ورود این محصول در صورتی که منع شرعی داشته باشد، ممنوع است.
1-4- بررسی استانداردهای موجود در مورد سرکه خرما
بر اساس سامانه اطلاع رسانی سازمان ملی استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران استانداردهای زیر جهت تولید سرکه خرما استفاده می شود.
جدول 1: استانداردهای سرکه خرما
| ردیف | موضوع | شماره استاندارد |
| 1 | سس سرکه و سبزی – ویژگی ها و روش های آزمون | 12830 |
| 2 | ادویه و چاشنی – سرکه – روش های آزمون | 1394 |
| 3 | سرکه بالزامیک -ویژگی ها و روشهای آزمون | 21142 |
| 4 | سرکه-ویژگیها | 355 |
1-5- بررسی و ارائه اطلاعات لازم در زمینه تولید داخلی و جهانی سرکه خرما
قیمت انواع سرکه از جمله سرکه خرما نظیر سایر کالاها تحت تاثیر بازار عرضه و تقاضا تعیین می گردد. قیمت های مربوط به این محصولات با توجه به نوع محصولات، کیفیت محصولات و مشخصات آن دارای تنوع می باشد. پارامترهای مختلفی بر قیمت یک محصول تاثیر می گذارند که برخی از آنها در ذیل شرح داده شده است:
- قیمت مواد اولیه مصرفی که یکی از مهمترین هزینه های متغیر تولید می باشد و نقش عمده ای را در تعیین قیمت تمام شده محصول دارد.
- منطقه جغرافیایی احداث واحد به خصوص از لحاظ دسترسی به منابع تامین مواد اولیه و کانون های مصرف محصول، هزینه های مربوطه را تحت تاثیر قرار می دهد.
- نوع تکنولوژی مورد استفاده از طریق تاثیر بر سرمایه گذاری، کیفیت محصول تولید شده و میزان ضایعات و … بر قیمت فروش محصول موثر است.
- هزینه های نیروی انسانی مورد نیاز تاثیر مستقیم بر هزینه های متغیر تولید و قیمت تمام شده محصول دارد.
- ظرفیت تولید واحد بر روی قیمت فروش محصول موثر است به . این ترتیب که افزایش ظرفیت تولید از طریق سر شکن نمودن هزینه های سربار باعث کاهش قیمت تمام شده محصول می گردد.
با توجه به نکات مذکور، قیمت فروش محصول تولید شده علاوه بر اینکه باید هزینه های تولید را تامین نماید، باید توانایی سهم گیری از بازار را داشته باشد. همچنین در صورتی که صادرات محصول تولیدی نیز مد نظر باشد، قیمت گذاری باید به نحوی باشد که رقابت با تولیدکنندگان خارجی امکان پذیر باشد.
1-5-1- بررسی قیمت های داخلی سرکه خرما
تعیین قیمت های محصولات سرکه خرما در داخل کشور بیشتر به صورت رقابتی صورت می گیرد. مهم ترین شرکت های تولید کننده سرکه خرما در داخل کشور در جدول 2 آورده شده است. همچنین متوسط قیمت فروش هر یک از محصولات در جدول 3 ارائه گردیده است.
جدول 2: شرکت های تولید کننده سرکه خرما داخل کشور
| ردیف | شرکت | رشته فعالیت |
| 1 | تعاونی شماره یک الکل خرمشهر | ساخت سایر محصولات غذائی طبقه بندی نشده در جای دیگر |
جدول 3: متوسط قیمت های قابل ارائه محصولات در بازارهای داخل
| ردیف | شرح | قیمت (ریال) |
| 1 | انواع سرکه خرما بر حسب کیلو گرم | 42000 الی 65000 |
1-5-2- بررسی قیمت های جهانی سرکه خرما
متوسط قیمت های جهانی انواع سرکه خرما مطابق جدول 4 می باشد.
جدول 4: قیمت های قابل ارائه محصولات در بازارهای بین المللی
| ردیف | شرح | قیمت (دلار) |
| 1 | متوسط قیمت جهانی انواع قند مایع بر حسب تن | 980 الی 1150 |
1-6- موارد مصرف و کاربردهای محصولات
اسید اسیتیک یا جوهر انگور جزو اسیدهای کربوکسیلیک است و در نام گذاری آیوپاک به اسید اتانوتیک معروف است. این اسید دارای طعم ترشی شبیه طعم سرکه است.
باکتری سرکه ساز به دلیل تمایل به تولید اسید استیک به این نام معروف شده اند. این باکتری ها در مواد غذایی، آب و خاک یافت می شوند. اسید استیک به طور طبیعی از میوه ها و برخی مواد غذایی فاسد شده از فرایند تخمیر تولید می شوند و از قدیمی ترین ترکیبات شیمیایی شناخته شده توسط انسان است.
سرکه (اسید استیک رقیق) از دوران باستان برای انسان شناخته شده بود. احتمالا انسان ها در دوران باستان هنگام تهیه شراب از فرایند تخمیر به وجود سرکه پی برده بودند.
سرکه مایعی است که از تخمیر الکل به اسیداستیک به دست می آید، به گونه ای که عاری از دیگر محصولات فرعی تخمیر باشد. غلظت اسید معمولا از 4 تا 8 درصد سرکه مصرفی تغییر می کند و غلظت های بالاتر برای ترشی (بالای 18 درصد) استفاده می شود، اگرچه در بعضی از کشورها حداقل غلظت ممکن است کمتر باشد.
سرکه های طبیعی همچنین شامل اندکی تارتاریک اسید، سیتریک اسید و دیگر اسیدها هستند. سرکه از زمان های باستان استفاده می شده است و به عنوان یک چاشنی مهم در غرب، اروپا، آسیا و دیگر مناطق سنتی جهان مطرح است.
PH سرکه معمولا بین 2 تا 3.5 متغیر است در حالی که سرکه های تجاری معمولا دارای PH 4.2 هستند همچنین سطح PH به غلظت استیک اسید بستگی دارد.
1-7- کالاهای جایگزین و تجزیه و تحلیل اثرات آن بر مصرف سرکه خرما
سرکه، حامی انواع ویتامین ها و املاح معدنی است و به عنوان یکی از مواد موجود در انواع خوراکی های مورد استفاده انسان باعث بهبود فرایند گوارش شده و هضم غذاهای سنگین را آسان می کند. به ترشحات معده کمک می کند. عفونت های خونی و صفراوی را از بین می برد.
لثه ها را محکم می کند. در جذب چربی و دفع سموم کمک زیادی به کبد می کند. چاک کننده طحال است و برای معده های پرالتهاب مفید بوده و گرفتگی دستگاه گوارش را باز می نماید و از لخته شدن خون در معده جلوگیری می کند. خارش بدن را معالجه می کند و کهیر را برطرف می سازد.
افزودن یا خوردن سرکه به همراه غذا آثار منفی ناشی از بالا بودن قند خون را 30 تا 45 دقیقه بعد از خوردن آن کاهش می دهد. ترشی ها یکی از خوشمزه ترین و دلپذیرترین محصولات تولید شده از سرکه هستند که در زمره مواد غذایی متنوع و اشتها آور قرار دارند و ترشی هایی که با سرکه درست می شوند فواید زیادی دارند.
تحقیقات جدید محققان نشان می دهد که نوشیدن مقدار کمی سرکه قبل از خواب، می تواند برای بیمارزان مبتلا به دیابت نوع 2 مفید باشد. در مطالعه محققان معلوم شده است میزان قند خون ناشتای افراد دیابتی وقتی شب قبل از مقدار کمی سرکه استفاده کرده اند، در حد طبیعی قرار گرفته است.
با توجه به خواص بسیار ذکر شده در فوق برای سرکه به نظر می رسد که نمی توان عدم وجود آن را نادیده گرفت و کالای جایگزین برای آن در نظر گرفت. با این وجود بطور کلی می توان از انواع آب میوه های ترش مانند آب لیمو ترش، غوره، نارنج و … به عنوان جانشین این محصول نام برد.
جدول 5: کالاهای جایگزین طرح
| ردیف | محصولات طرح | محصولات جایگزین |
| 1 | سرکه خرما | آب لیمو ترش، آب غوره، آب نارنج و سرکه تهیه شده از سایر میوه ها مانند سیب، انگور و … |
1-8- اهمیت استراتژیکی سرکه خرما در دنیا
ایران بزرگ ترین تولید کننده خرما در جهان محسوب می شود بطوریکه علی الرغم این جایگاه در تولید در بازارهای خارجی در رتبه های خوبی قرار نگرفته است.
از طرفی میزان ضایعات انواع محصولات خرما در ایران بیش از 30 درصد بوده و عمدتا از نوع درجه دوم، سوم و چهارم می باشند. عمده تولید محصول خرما در استان های جنوبی انجام می شود و به دلیل کاربردهای زیاد آن در صنایع غذایی یک محصول استراتژیک کشاورزی محسوب می شود.
با توجه به اینکه میزان ضایعات محصول خرما بالا می باشد بنابراین سرمایه گذاری در بخش صنایع تبدیلی موجب کاهش این ضایعات و بر طرف کردن نیاز بازار داخل و صادرات مازاد آنها و ارزآوری بسیار مناسبی برای کشور می گردد.
استان سیستان و بلوچستان که در این گزارش برای اجرای طرح تولید سرکه از خرما مورد بررسی قرار می گیرد، با توجه به وسعت زیاد و با توجه به اینکه بیشترین سطح زیر کشت خرما از انواع مرغوب و دومین تولید کننده این محصول استراتژیک کشور می باشد می تواند با برنامه ریزی های مدون و حمایت دولت از تولیدکنندگان و صنایع فرآوری خرما از جمله صنعت تولید سرکه از خرما در این استان گام های مهمی در توسعه صادرات غیر نفتی بردارد.
با توجه به سنتی بودن کشاورزی و پراکندگی باغات در سطح استان و بسته بندی نامناسب، ضایعات بسیاری در این محصول وجود دارد.
از طرفی کمبود صنایع تبدیلی و بسته بندی و نبود انبار و سرخانه جهت نگهداری و نبود صنایع فرآوری مناسب، خرما با قیمت پایین و به صورت فله ای به کشورهای همسایه صادر می شود که موجب از دست دادن ارزش افزوده اصلی محصول می شود.
بنابراین با توجه به مسائل فوق توجه ویژه به صنایع تبدیلی و فرآوری در این حوزه دارای اهمیت بسیاری است و موجب ارز آوری مناسبی برای کشور می گردد.
مریم اسمعیلی( خریدار محصول )
سرکه خرما عالی هست
سعید رضایی(مدیریت)
با سلام، مرسی از بابت ثبت نظرات ارزشمندتان