طرح توجیهی درمانگاه دندانپزشکی

طرح توجیهی درمانگاه دندانپزشکی | کلینیک دندانپزشکی

درمانگاه دندانپزشکی محلی است که دندانپزشکان رویه و روش های درمانی دندان را برای بیماران انجام می دهد. درمانگاه های دندانپزشکی از جمله مجهز ترین محیط ها برای درمان های دندانپزشکی هستند.

در واقع درمانگاه دندانپزشکی کلیه تجهیزات و ابزار دندانپزشکی را در خود جای داده است. اغلب در درمانگاه دندان پزشکی درمان های کم هزینه انجام می شود. درمانگاه دندانپزشکی از نظر فنی هر مکانی است که خدمات دندانپزشکی در آن ارائه می شود.

مردم به درمانگاه های دندانپزشکی مراجعه می کنند زیرا با وجود ارائه ی خدمان باکیفیت هزینه آن معمولاً کمتر از یک هزینه مراجعه به مطب دندان پزشکی است.

یک درمانگاه دندانپزشکی تمرکز زیادی بر ایجاد یک فضای مثبت برای بیمار، ارائه ی بهترین روش های درمان و آگاهی از آخرین تحولات در زمینه ی درمان خواهد داشت. مطمئناً ، شما از نظارت متخصصان دندانپزشکی و تکنولوژی پیشرفته برای درمان، بهره مند خواهید شد.

یک درمانگاه دندانپزشکی می تواند تمام نیازهای دندانپزشکی شما را در زیر یک سقف قرار دهد و بیش از یک نوع متخصص در این نوع امکانات وجود دارد. خدمات در یک درمانگاه دندانپزشکی، توسط دندانپزشکان ، دستیارهای دندانپزشکی و متخصصان بهداشت دندان ارائه می شود که خدماتی مانند معاینات ، تمیز کردن ، اشعه ایکس ، پر کردن و سایر مراقبت های لازم دندانپزشکی را ارائه می دهند.

درمانگاه های دندانپزشکی به داشتن همکاران بی شمار و دندانپزشکان تخصصی خاص در هر زمان مجهز است. روش های درمانی زیادی نیز برای بیماران در نظر گرفته شده است، این به این معنی است که انواع خدمات تخصصی درمانی دندان پزشکی در طیف گسترده ای با هزینه های مناسب ارائه می شود.

همچنین درمانگاه ها ظرفیت بالاتری دارند و آماده پذیرش بیماران بیشتری هستند. همچنین ساعات کاری بیشتری را ارائه می دهند و روزهای بیشتری برای عموم آزاد هستند.

2-3- تعاریف علمی طرح درمانگاه دندانپزشکی | کلینیک دندانپزشکی

• رادیو گرافی: تصاویر رادیوگرفی دهان و دندان که در زبان عامه به آن عکس دندان نیز گفته می شود از جمله اقدامات تشخیصی هستند. تقریبا بالای ۹۰ درصد هر شخصی که به درمانگاه دندانپزشکی مراجعه می کند نیاز به گرفتن یکی از انواع عکس های دندانپزشکی دارد.
• جراحی دهان و دندان: اعمال جراحی دهان و دندان متنوع هستند و شاید کشیدن دندان یکی از رایج ترین آن ها باشد. این اعمال میتواند توسط هر دندانپزشکی با هر تخصصی انجام شوند.
• ترمیم دندان: ترمیم دندان یعنی بازسازی بخش های آسیب دیده دندان که بیشتر منظور ریشه و تاج دندان است. زمانی که بنا به هر دلیلی مانند پوسیدگی، لب پر شدگی، ترک خوردگی، شکستگی و …. بخشی از تاج، ریشه و طوق دندان آسیب ببیند با کمک مواد ترمیم کننده ای همچون آمالگام، کامپوزیت، سرامیک و … دندان ترمیم می شود. ترمیم دندان اهمیت بسیاری زیادی در دندانپزشکی دارد و درمان های ترمیمی می توانند توسط دندانپزشک عمومی، متخصص ترمیمی و زیبایی یا متخصص پروتز دندان انجام شود.
• عصب کشی دندان (اندودانتیکس): آندودُنسی یا اِندودانتیکس Endodontic  که در فارسی به غلط ریشه‌درمانی خوانده می شود یکی از تخصص‌های اصلی دندان‌پزشکی است و به متخصصان آن اندودنتیست گفته می شود. متخصصان این رشته با ریخت‌شناسی، فیزیولوژی و آسیب‌شناسی مغز دندان یا پالپ و بافت‌های پیرامون آن سروکار دارد. اگر برای پالپ دندان مشکلی ایجاد شود باید با عمل درمان ریشه معالجه شود.
• لثه درمانی: لثه درمانی یکی از تخصص های دندانپزشکی است که به تشخیص، پیشگیری و یا درمان بیماری های لثه و ساختارهای نگه دارنده دندان می پردازد. یک متخصص لثه به درمان هر نوع مشکل مربوط به بافت سخت (استخوان) و نرم دهان (مخصوصا لثه) می پردازد که از دندان های ما حمایت کرده و باعث می شود آن ها موقعیت خود را در فک بالا و فک پایین حفظ کنند.
• پروتز دندان: پروتزهای دندانی شاخه ای از دندانپزشکی است که به آن پروستودنتیکس نیز گفته می شود. این تخصص با ترمیم و یا جایگزین کردن دندان های از دست رفته یا آسیب دیده سروکار دارد. انواع بیماری ها و شرایطی که ممکن است توسط متخصص پروتزهای دندانی مدیریت شوند عبارتند از:
• ترمیم دندان های آسیب دیده یا پوسیده
• برنامه ریزی برای جایگزین های بیولوژیکی و زیست سازگار مناسب که می تواند جایگزین بخشی یا کل دندان آسیب دیده یا آسیب دیده شود.
• جایگزینی دندان با دندان مصنوعی، ایمپلنت، بریج دندان و یا روکش
• کمک به بیمار در بازیابی هرگونه از دست دادن عملکرد در رابطه با جویدن یا صحبت کردن که ممکن است از دست دادن دندان او باعث شده باشد.
• توصیه به بیماران در مورد مراقبت کافی برای کاشت دندان و حفظ بهداشت دهان و دندان برای جلوگیری از نیاز بیشتر به مداخله
• پرداختن به مسائل زیبایی در مورد دندان های از دست رفته مانند مرتب کردن مجدد دندان ها برای بازگرداندن لبخندی که با از دست دادن تغییر کرده است.
• مقابله با مشکلات ناشی از مفصل گیجگاهی فکی یا مفصل فک به جمجمه در پایه گوش
• دندانپزشکی کودکان: زمانی که اولین دندان شیری کودک از حود ۵ تا ۸ ماهگی در آمد بهتر است که برای معاینه به نزد یک متخصص دندانپزشکی اطفال و کودکان مراجعه کرد. این متخصصان تمام امورات مربوط به دهان و دندان کودکان از این سن گرفته تا سنی که آخرین دندان دائمی در میاید را برعهده می گیرند. آموزش به کودکان و والدین آن ها، پیشگیری و درمان متناسب با کودکان و نوجوانان از کارهایی است که در این تخصص انجام می شود.
• ارتودنسی: ارتودنسی دندان یکی از قدیمی ترین تخصص ها و شاخه های دندانپزشکی است. به متخصصان این رشته ارتودنتیست یا متخصص ارتودنسی گفته می شود. این متخصصان تمام نامنظمی های دندانی و فکی را می شناسند و با کمک ابزارهای مختلفی اقدام به پیشگیری، تشخیص و درمان این نامنظمی یا ناهنجاری ها می کنند. جدول قیمت و هزینه دندانپزشکی مرتبط با ارتودنسی ناکامل است و به مرور زمان آپدیت می شود.

3-3- تجهیزات مورد نیاز کلینیک دندانپزشکی

• یونیت دندانپزشکی: اصلی ترین وسیله در هر دندانپزشکی صندلی بیمار یا یونیت می باشد. یونیت همان صندلیی است که هر فرد برای انجام درمان های خود روی آن می نشیند. صندلی دندانپزشکی در انواع مختلفی وجود دارد، اما به طور کلی همه آنها از چند قسمت مهم و اساسی تشکیل شده اند:
• صندلی دندانپزشکی (شاسی صندلی، پشتی صندلی، تشک صندلی، زیر سری، زیر دستی، سیستم الکتریکی و پنوماتیک یونیت)
• چراغ دندانپزشکی (دارای نور سفید , سرد و بی سایه)
• سیستم بهداشتی : کاسه کراشوار ، ساکشن و بزاق کش
• کمپرسور
• تابوره
• میز پزشک یا تابلت

در گذشته یونیت ها بسیار ساده و دستی بودند. به عنوان مثال دندانپزشک برای بلند کردن پشتی صندلی مجبور بود از اهرم دستی دستفاده کند. در صورتی که امروزه یونیت ها بسیار پیشرفته و با تکنولوژی جدید ساخته می شوند. هر کدام از قسمت های بالا خود به چند بخش مجزا تقسیم می شوند و کارایی آنها اغلب با دکمه های لمسی است. یونیت دندانپزشکی با استفاده از انرژی برق کار می کند. دکمه هایی که در بخش صندلی دندانپزشکی قرار دارند به منظور تغییر زاویه آن برای سهولت کار دندانپزشک است.

• بزاق کش: این قسمت با آب و یا هوا کار می کند . دارای یک مکش ضعیف است و برای مکش بزاق از آن استفاده می شود. برای مکش خون و بزاق غلیظ نمی توان از آن استفاده نمود.
• ساکشن مرکزی: کارایی آن مانند جاروبرقی است. قدرت مکش این ساکشن حدود 50 لیتر در دقیقه می باشد. ساکش مرکزی می تواند مواد جامد و مایع را مکش کند.
• کاسه کراشوار: همان کاسه ای می باشد که در سمت چپ بیمار تعبیه شده است. این کاسه برای تخلیه آب دهان بیمار می باشد. جنس آن به نحوی است که در مقابل مواد مخالف تغییر رنگ نمی دهد.
• دستگاه رادیولوژی و ژنراتور: نوع ساده این دستگاه در اغلب دندانپزشکی ها وجود دارد. اما دستگاه های بزرگ رادیولوژی که بسیار پیشرفته هستند در مراز تصویر برداری و درمانگاه ها استفاده می شوند. دستگاه رادیولوژی برای عکسبرداری از دندان بیمار است. از یک لوله بزرگ که درون آن دوربین قرار دارد ساخته شده این لوله به صورت اهرمی و روی یک پایه چرخدار قرار دارد. دستگاه رادیولوژی مستقیما به کامپیوتر متصل است و بعد از پایان عکسبرداری، تصویر در کامپیوتر نمایش داده می شود. نوع ساده آن به کامپیوتر متصل نمی شود و برای چاپ عکس باید در یک محیط تاریک انجام شود.
• اتوکلاو وکیوم و دستگاه ضد عفونی کننده حرارتی: وسایل دندانپزشکی که در دهان بیمار استفاده می شوند بعد از استفاده باید به طور کامل استریل و ضدعفونی شوند. شستن وسایل دندانپزشکی با آب و مایع شستشو، استریل آنها را تضمین نمی کند. ضدعفونی باید با حررات، بخار و مواد ضدعفونی مخصوص انجام شود. در گذشته دندانپزشکان برای ضد عفونی وسایل خود آنها را به مراکز مربوط به این کار ارسال می کردند. اما امروزه دستگاه های ضدعفونی کننده در ابعاد کوچک مخصوص مطب های دندانپزشکی ساخته شده است و می توان با استفاده از آنها تمامی وسایل را ضدعفونی نمود.
• ابزار معاینه:
• پنس: وسیله ای انبر مانند برای قرار دادن پنبه و سواب یا دیگر مواد ها داخل دندان و دهان به کار می رود
• سوند: برای معاینه یا تراشیدن سطحی به کار می رود. در انواع یک طرفه یا دو طرفه ساخته می شود.
• تیغه برش
• وسایل دستی برش دهنده: بیل مانند و برای آماده سازی کف حفره دندانی قبل از ترمیم به کار می رود. شامل:Chisel, Hatchet, Hoe, Angel former, Excavator, Gingival Margin Trimmer))
• وسایل ترمیم: این ابزار معمولا دو وسیله هستند که برای شکل دادن به مواد، قالب گیری، کارو کردن و ایجاد کنتور به کار می روند. شامل:Composite Placement Instrument, Amalgam Carrier, Carver, Burnisher, Articulator Paper And Forceps))
• آینه: برای دیدن نقاط پشتی و غیر قابل دید دندان ها
• پروب پریودنتال: برای اندازه گیری عمق پاکت پرودنتال به کار برده می شود.
• اسپاتول: برای مخلوط کردن مواد و قالب گیری به کار می رود.
• قیچی های ترمیمی برای روکش و بریج
• Dappen Dish: ظروف کاسه ای شکل برای ریختن و مخلوط کردن مواد
• Liner Applicator: ابزاری برای قرار دادن لاینر در نواحی پوسیده دندان
• وسایل روتاری: شاملHandpieces یک دریل قدرتمند، Low-speed Handpieces، High-speed Handpieces، Electric Handpieces، Ultrasonic Handpieces برای برداشتن جرم از روی دندان ها، Laboratory Handpieces
• فرز ها: برای برداشتن پوسیدگی ها. شاملCutting Burs, Finishing Burs, Dimond Burs, Surgical Burs, Laboratory Burs
• اسکالر: برای برداشتن جرم ها و پلاک های دندانی
• سرنگ دندان: فلزی و برای تزریق مواد بی حسی به دهان
• انواع قالب ها برای قالب گیری از فک بالا و پایین
• مته ها: برای تراش دندان و برداشتن پوسیدگی

• لایت کیور: وسیله ای شبیه به تفنگ که از خود اشعه آبی یا بنفش ساطع می کند. اغلب مردم آن را با نام لیزر می شناسند که اشتباه است. تابش اشعه آبی و بنفش برای سفت شدن مواد روی دندان به کار می رود. نور آنLED یا هالوژن می باشد.

3-4- مواد اولیه و مصرفی در درمانگاه دندانپزشکی

در طول تاریخ و با پیشرفت علم، مواد اولیه مصرفی دندانپزشکی پیشرفت های بسیاری به خود دیده و انجام خدمات دندانپزشکی را چه برای بیماران و چه برای دندانپزشکان راحتر نموده است. در ذیل مهمترین و جدیدترین مواد مصرفی دندانپزشکی و خواص و عوارض هر یک آورده شده است

3-4-1- مواد اولیه دندانپزشکی انواع پر کننده های دندان

پر کننده های دندانی برای پر کردن نواحی فرسوده دندان استفاده می شود. در این روش با تشخیص دندانپزشک، سوراخ ها و فرسودگی های دندان با مواد اولیه ای که با ساختار دندان سازگار باشند پر می شوند.

• آمالگام: مواد اولیه آمالگام از ترکیب جیوه ، نقره و قلع ساخته می شود از قدیمی ترین مواد برای پر کردن دندان در دندانپزشکی است. از آنجا که جیوه ماده ای سمی است پس استفاده مداوم از آن برای پر کردن دندان ها مجاز نمی باشد.

آمالگام دارای رنگ نقره‌ای می باشد، پس  معمولا برای دندان‌های عقبی استفاده می‌شود. همچنین  آمالگام دارای مقاومت بیشتری نسبت به کامپوزیت است و چون دندان‌های عقبی برای جویدن نیاز به مقاومت زیادی دارند، توصیه می‌شود از این ماده برای پر کردن آن‌ها استفاده شود. طول عمر آمالگام حدود ۱۲ سال است.

• آلیاژ طلا: این ماده از آلیاژ طلا (طلا مخلوط با فلزات دیگر) ساخته می شود. به همین دلیل از سایر مواد اولیه پر کننده گرانتر خواهد بود اما از عمر استفاده تا ۱۵ سال برخوردار است.

به دلیل مقامت در برابر خوردگی و زنگ نزدن و همچنین رنگ جذاب آن نسبت به آمالگام و مقاومت بیشتر در دندانپزشکی، عده ای از افراد پر کردن با طلا را ترجیح میدهند.

• کامپوزیت: در دندانپزشکی رنگ مواد اولیه کامپوزیت را می توان دقیقا همرنگ دندانهای دیگر انتخاب کرد. به همین علت برای استفاده در دندانهای جلویی که در معرض دید هستند، بسیار مناسب است.

سرامیک : این مواد اولیه از پرسلن (چینی) ساخته می شوند. همرنگ با دندان ساخته می شود و رنگ پذیری کمتری نسبت به کامپوزیت دارد. همچنین طول عمر سرامیک تا ۷ سال است. اما در این نوع مواد باید قسمت بیشتری از دندان تراشیده شود تا فضای مناسب برای ترمیم سرامیکی ایجاد شود.

از این مواد اولیه همچنین در ساخت براکت ارتودنسی دندانپزشکی استفاده می شود. شکنندگی سرامیک بیشتر از کامپوزیت است. و هزینه بالاتری نیز به همراه دارد.

شکل 16: پرکننده های دندانی

• گلاس آینومرها: گلاس یونومر یا یونومر شیشه از ترکیب رنگ اکرلیک و نوعی شیشه به نام فلورو آلومینو سیلیکات ساخته می شود. این مواد اولیه دندانپزشکی در انواع مختلفی ساخته می شود. اغلب به عنوان سیمان برای چسباندن اینله استفاده می شود اما برای پرکردن دندان های جلو یا گردن و ریشه دندان نیز استفاده می شود. دوام یونومر ۵ سال است و هزینه ای برابر کامپوزیت دارد.

این ماده همرنگ با دندان است و به آزاد کردن فلوراید از پوسیدگی بیشتر دندان های اطراف جلوگیری می کند. میزان تراشیدن دندان در این ماده کمتر است و گاهی اصلا نیاز به تراشیدن برای پر کردن دندان وجود ندارد پس از آن برای پر کردن دندان کودکان بهره می برند. اما باید متذکر شد که این ماده نسبت به کامپوزیت از شکنندگی بیشتر برخوردار است و مدت زمان ترمیم نیز بیشتر از از ماده کامپوزیتی است.