/ در سیستم های مدیریت و بهره‌وری / توسط
آخرین زمان ویرایش:

تعاریف و واژگان مرتبط با ایمنی و بهداشت شغلی

تعاریف و واژگان مرتبط با ایمنی و بهداشت شغلی ارائه شده در ISO/CD45001:2014

سازمان

فرد یا گروهی از افراد که کارکردهای خودشان را به همراه مسئولیت ها، اختیارات و ارتباطات جهت دست یابی به اهداف (۳-۸) را دارند.

یادآوری ۱: مفهوم سازمان شامل یک تاجر تنها[1]، شرکت[2]، شرکت سهامی (بزرگ)[3]، بنگاه[4]، تجارتخانه[5]، مرجع صلاحیت دار قانونی[6]، شراکت[7]، خیریه[8] یا موسسه[9]، یا بخش یا ترکیبی از آنها که چه به هم پیوسته باشند چه نه، خصوصی یا عمومی می باشد اما محدود به این موارد نمی شود.

3-4-۲-طرفِ ذی نفع

فرد یا سازمانی (۳-۱-۴) که می تواند بر یک تصمیم یا فعالیتِ مرتبط با سیستم مدیریت ایمنی وبهداشت حرفه ای(۳-۰۴-آ)، تاثیر بگذارد یا از آن تاثیر بپذیرد یا خودش استنباط کند که تاثیر می پذیرد.

یادآوری ۱: یک طرف ذی نفع می تواند درونسازمانی یا برونسازمانی باشد. طرف های ذی نفع شامل کارگران و نمایندگان آنها، سازمان های کارگری[10] (مانند اتحادیه ها[11])، پیمانکاران و متقاضیان کار[12] می باشد.

3-4-۲-کارگر

فردِ انجام دهنده ی کار یا فعالیت های مرتبط به کار، به صورت منظم یا موقت، زیر کنترل مستقیم یا غیرمستقیم سازمان.

یادآوری ۱: سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی (۳-۰۴-آ) هم به کارگرانی اعمال می شود که در محل کار (۳-۲۳-آ) هستند و هم به کارگرانی که کار یا فعالیت های مرتبط با کار را بیرون محل کار، انجام می دهند.

3-4-3-الزام

نیاز یا انتظاری بیان شده که عموما مقرراتی است یا به طور تلویحی بیان می شود.

یادآوری ۱: «عموما تلویحی بیان شده[13]» یعنی این که کاری عرفی[14] یا مشترک برای سازمان (۳-۱) و طرف های ذی نفع (۳-۲) که این نیاز یا انتظار به طور تلویحی بیان می شود.

یادآوری ۲: یک الزام مشخص شده آن الزامی است که بیان می شود به عنوان مثال در قالب اطلاعات مدون (۳-۱۱).

3-4-۳- الزام قانونی

الزام (۳-۰۳) قابل کاربرد برای سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی (۳-۰۴-آ) که نهاد[15]ی دولتی آن را استقرار داده است یا به طریقی دیگر، اثری قانونی[16] دارد شامل ارائه ی توافقات جمعی[17] سازمان (۳-۰۱) که با بهداشت و ایمنی کارگران (۳-۰۲-آ)، مربوط باشد.

یادآوری ۱: یک الزام هنگامی «اثری قانونی دارد» که الزام آوری[18] قانونی داشته باشد.

3-4-۴-سیستم مدیریتی

مجموعه ای از عناصر به هم مرتبط یا در تعاملِ یک سازمان (۳-۰۱) برای استقرار خط مشی ها (۳-۰۷) و اهداف (۳-۰۸) و فرایندها (۳-۱۲) برای دست یابی به آن اهداف.

یادآوری ۱: یک سیستم مدیریت، می تواند یک یا چند رشته را مورد نظر قرار دهد.

یادآوری ۲: عناصر سیستم، شامل ساختار سازمان، نقش ها و مسئولیت ها، طرحریزی و عملیات می باشد.

یادآوری ۳: دامنه ی سیستم مدیریت می تواند شامل تمام سازمان، واحدهای به خصوص و شناسایی شده، بخش های مشخص یا شناسایی شده ی سازمان یا یک یا چند کارکرد از گروهی از سازمان ها باشد.

3-4-۴-سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی

بخشی از سیستم مدیریتی (۳-۰۴) مورد استفاده برای دست یابی به خط مشی ایمنی و بهداشت شغلی (۳-۰۷-آ)

یادآوری ۱: هدف کلان سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی، پیشگیری از آسیب یا بیماری شغلی ناشی از ارتباط داشتن با کار یا بروز رویداد در طی کار می باشد.

3-4-۵-مدیریت ارشد

فرد یا گروهی از افراد که یک سازمان را جهتدهی کرده و در بالاترین سطح کنترل می کنند.

یادآوری ۱: مدیریت ارشد قدرت محول کردن اختیارات و ارائه ی منابع در درون سازمان را داراست.

یادآوری ۲: چنانچه دامنه ی سیستم مدیریتی (۳-۰۴) تنها بخشی از یک سازمان را پوشش دهد، آنگاه «مدیریت ارشد[19]» به آنهایی که آن بخش از سازمان را جهتدهی و کنترل می کنند، اشاره می کند.

3-4-۶-اثربخشی

گستره ای از فعالیت های طرحریزی شده که محقق شده اند و نتایج طرحریزی شده ای که به دست آمده اند.

3-4-۷-خط مشی

نیّات و جهتگیری های یک سازمان (۳-۰۱)که رسما مدیریت ارشد (۳-۰۵) بیان کرده است.

۳-۷-خط مشی ایمنی و بهداشت شغلی

خط مشی (۳-۰۷) برای پیشگیری از آسیب و بیماری های مرتبط با کار برای کارگران (۳-۰۲آ) و فراهم کردن یک محل کار (۳-۲۳آ) ایمن و بهداشتی.

یادآوری ۱: ناخوشی های شغلی، نوعی بیماری شغلی هستند.

3-4-۸-هدف

نتیجه ای که بایستی به دست آید

یادآوری ۱: یک هدف می تواند استراتژیک، تاکتیکی یا عملیاتی باشد.

یادآوری ۲: اهداف می توانند به چند رشته ی مختلف ربط داشته باشد (مانند اهداف مالی، بهداشتی و ایمنی، و زیست محیطی) و می توانند در سطوح مختلف اعمال گردند (مانند استراتژیک، سازمان-شمول، پروژه، محصول، خدمت و فرایند (۳-۱۲))

یادآوری ۳: یک هدف ممکن است به شیوه های گوناگون، بیان شود به عنوان مثال به عنوان نتیجه ی موردانتظار، یک مقصود، یک معیار عملیاتی، به عنوان هدف ایمنی و بهداشت شغلی، یا با استفاده از کلماتی با معانی مشابه (قصد[20]، هدف کلی[21]، هدف مشخص[22]).

3-4-۸-هدف  ایمنی و بهداشت شغلی

هدف (۳-۰۸) تنظیم شده توسط سازمان (۳-۰۱) سازگار با خط مشی ایمنی و بهداشت شغلی (۳-۰۱) برای به دست آوردن نتیجه ای به خصوص.

یادآوری ۱: اهداف ایمنی و بهداشت شغلی، تنظیم می شوند تا سازمان را در دست یابی به نتایج موردانتظارِ سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی، از طریق به انجام رساندن نتایج به خصوص، توانمند کنند.

3-4-۹-ریسک

اثرِ عدم قطعیت

یادآوری ۱: یک اثر می تواند انحراف از امری موردانتظار-مثبت یا منفی باشد.

یادآوری ۲: یک عدم قطعیت حالتی است- اگر چه بخشی[23]– از کمبود اطلاعات مرتبط با درک یا دانش نسبت به یک پیشامد[24]، پیامدهایش[25] و احتمال آن

یادآوری ۳: ریسک، اغلب با ارجاع به پتانسیل پیشامدها (آن گونه که در ISO Guide 73:2009، 3.5.1.3 تعریف شده) و پیامد ها (آن گونه که در ISO Guide 73:2009، 3.6.1.3 تعریف شده) یا ترکیبی از این دو، مشخصه بندی[26] می شود.

یادآوری ۴: ریسک اغلب با واژگانِ ترکیبی از پیامد یک پیشامد (شامل تغییر در شرایط محیطی [27]) و احتمال مرتبط با آن پیشامد (آن گونه که در ISO Guide 73:2009، 3.6.1.1 تعریف شده) بیان می شود.

3-4-۹-ریسک ایمنی و بهداشت شغلی

ترکیبی از احتمالِ رخداد[28] یک پیشامد[29] یا درمعرض قرارگیری[30]ِ خطرناکِ مرتبط به کار و شدت آسیب یا بیماری ای که ناشی از پیشامد یا درمعرض قرارگیری، باشد.

3-4-9-خطر

منبع[31]، وضعیت[32] یا عملی[33] با پتانسیل برای منجر شدن به آسیب یا بیماری برای انسان.

3-4-10-صلاحیت

تواناییِ به کارگیری دانش و مهارت برای دست آوردن نتایج مورد انتظار

3-4-۱۱- اطلاعات مدون

اطلاعاتِ الزامی که می بایست توسط سازمان کنترل و نگهداری شود و نیز واسطه ای که آن را باید دربرگیرد.

یادآوری ۱: اطلاعات مدون می تواند از هر ساختار و رسانه ای و از هر منبعی باشد.

یادآوری ۲: اطلاعات مدون می تواند به موارد زیر ارجاع دهد:

  • سیستم مدیریتی (۳-۱۲) شامل فرایندهای مرتبط
  • اطلاعات ایجاد شده به منظور عملیات سازمان (مستندسازی)
  • شواهدِ نتایجِ به دست آمده (سوابق)

۳-4-۱۲-فرایند

مجموعه ای از فعالیت های به هم مرتبط[34] یا در تعامل[35] که دروندادها را به بروندادها تبدیل می کنند.

۳-4-12آ-روش اجرایی

روش مشخص شده برای انجام یک فعالیت یا فرایند (۳-۱۲)

یادآوری ۱: روش اجرایی می تواند مدون باشد یا نباشد.

۳-۴-۱3-عملکرد

نتیجه ی قابل اندازه گیری

یادآوری ۱: عملکرد می تواند هم با یافته های کمًی و هم کیفی ارتباط داشته باشد.

یادآوری ۲: عملکرد می تواند با مدیریت فعالیت ها، فرایندها (۳-۱۲)، محصولات (شامل خدمات)، سیستم ها یا سازمان ها (۳-۱) ارتباط داشته باشد.

۳-۴-13آ-عملکرد ایمنی و بهداشت شغلی

عملکردِ (۳-۴-۱۰) مرتبط با اثربخشی پیشگیری از آسیب ها و بیماری ها برای کارگران.

۳-4-14-برونسپاری (فعل)

ایجاد ترتیباتی هرکجا که یک سازمان بیرونی (۳-۰۱) بخشی از وظیفه یا فرایند (۳-۱۲) سازمان را انجام دهد

یادآوری ۱: یک سازمان بیرونی، بیرون از دامنه ی کاربرد سیستم مدیریتی (۳-۱-۱)  است اگر چه وظیفه یا فرایند برونسپاری شده در درون دامنه ی کاربرد است.

۳-۴-15-پایش

تعیین وضعیت یک سیستم، فرایند (۳-۱۲) یا یک فعالیت.

یادآوری ۱: برای تعیین وضعیت، ممکن است نیاز به بررسی، نظارت یا مشاهده ی بحرانی باشد.

یادآوری ۲: به طور کلی، پایش، یک تعیین پیوسته[36] است.

۳-۴-16-اندازه گیری

فرایندی (۳-۳-۵) برای تعیین یک مقدار[37]

۳-۴-17-ممیزی

فرایندی (۳-۱۲) سیستماتیک، مستقل و مدون برای حصول شواهد ممیزی[38] و ارزیابی آن مبتنی بر واقعیات[39] برای تعیین گستره ای از معیار ممیزی[40]، که پوشش داده شده است.

یادآوری ۱: ممیزی داخلی توسط خودِ سازمان (۳-۱) انجام می شود یا توسط هر فرد بیرونی از طرف سازمان.

یادآوری ۲: یک ممیزی می تواند به صورت ترکیبی صورت پذیرد (ترکیبی از دو یا چند رشته)

یادآوری ۳: استقلال را می توان از طریق مسئولیت نداشتن در قبال فعالیتِ در حال ممیزی اطمینان از وجود نداشتنِ تضاد منافع[41]، اثبات کرد.

یادآوری ۴: شواهد ممیزی از سوابق، بیانیه هایی از حقایق یا دیگر اطلاعاتی تشکیل شده است که با معیار ممیزی مرتبط بوده و قابل تصدیق اند و معیار ممیزی مجموعه ای از خط مشی ها، روش های اجرایی یا الزامات (۳-۲-۸) مورد استفاده به عنوان مرجعی است که شواهد ممیزی با آن مقایسه می شود آن گونه که به ترتیب در ISO19011:2011 تعریف شده اند.

۳-4-۱۸-انطباق

پوشش دادن یک الزام (۳-۰۳).

۳-۴-19-عدم انطباق

پوشش ندادن یک الزام (۳-۰۳).

یادآوری ۱: عدم انطباق، با الزامات این استاندارد بین المللی و الزامات سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی که سازمان برای خود استقرار داده است، ارتباط دارد.

۳-4-۱۹آ-رویداد

رخدادی ناشی از کار یا در طی کار بتواند منجر به مرگ، آسیب یا بیماری شود یا منجر شده باشد.

یادآوری ۱: یک رویدادی که طی آن آسیب یا بیماری رخ داده باشد، به عنوان یک حادثه ارجاع داده می شود.

یادآوری ۲: یک رویدادی که بدون آسیب یا بیماری رخ داده باشد، به عنوان «شبه حادثه»، ««خطرِ از بیخ گوش گذشته»، «…..» یا «رخداد خطرناک» ارجاع داده می شود.

۳-۴-21-اقدام اصلاحی

اقدامی برای برطرف کردن علت یک عدم انطباق یا یک رویداد (۳-۱۹آ) و پیشگیری از بروز دوباره.

۳-4-۲۲-بهبود مستمر

فعالیتی تکراری برای ارتقای عملکرد (۳-۱۳).

یادآوری ۱: ارتقای عملکرد (۳-۱۳)  به استفاده از سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی(۳-۰۴آ) برای به دست آوردن بهبود در عملکرد کلان ایمنی و بهداشت شغلی (۳-۱۳آ) سازگار با خط مشی ایمنی و بهداشت شغلی (۳-۷آ) و اهداف ایمنی و بهداشت شغلی (۳-۰۸آ)، ارتباط دارد.

یادآوری ۲: فعالیتی بدون نیاز به مکان در همه ی حوزه ها به طور همزمان.

۳-4-۲۳ب-محل کار

محلی زیر کنترل مستقیم یا غیرمستقیم سازمان (۳-۰۱) که یک فرد به دلیل کارش، نیاز است در آنجا حضور یافته یا به آنجا برود.

یادآوری ۱: سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی بر افرادی که کار یا فعالیت های مرتبط با کار را انجام می دهند، اعمال می شود.

[1] Sole-Trader

[2] Company

[3] Corporation

[4] Firm

[5] Enterprise

[6] Authority- این امر شامل نهادهای دولتی ای مانند ادارات کل, وزارتخانه ها, سازمان های دولتی, موسسات دولتی و مواردی از این دست می باشد که در ایران با این عناوین نامیده می شوند.

[7] Partnership

[8] Charity

[9] Institution

[10] Worker Organizations

[11] Union

[12] Job Applicants

[13] Generally Implied

[14] Custom

[15] Entity

[16] Legal Effect

[17] Collective Agreements

[18] Binding

[19] منظور خودِ عبارت «مدیریت ارشد» می باشد.

[20] Aim

[21] Goal

[22] Target

[23] Partial

[24] Event

[25] Consequence

[26] Characterized

[27] Circumstance

[28] Occurrence

[29] Event

[30] Exposure

[31] Source

[32] Situation

[33] Act

[34] Interrelated

[35] Interacting

[36] On-going Determination

[37] Value

[38] Audit Evidence

[39] Objectively

[40] Audit Criteria

[41] Conflict of Interest

نوشته های مشابه

واژگان مرتبط با سیسم مدیریت محیط زیست ISO 14001:2015

واژگان مرتبط با سیسم مدیریت محیط زیست ISO 14001:2015 واژگان بکاررفته در سیستم مدیریت محیط زیست ISO 14001:015 به شرح…

تعاریف و واژگان مرتبط با ایمنی و بهداشت شغلی

واژگان مرتبط با سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی برای مقاصد این مدرک، واژگان و تعاریف زیر قابل کاربرد است:…

نظری بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *